اگر فکر می کنید از نظر جسمی یا روحی توانایی انجام خدمت سربازی را ندارید ممکن است یکی از معافیت های پزشکی به شما تعلق بگرید. در مقاله “معافیت پزشکی چیست؟“، به طور کامل با این معافیت آشنا شدید. در این مقاله قصد داریم مراحل معافیت پزشکی را به طور کامل شرح دهیم.
آنچه در این مقاله می خوانید:
مراحل معافیت پزشکی چقدر طول میکشه؟
به طور خلاصه برای معافیت پزشکی علاوه بر ارسال دفترچه سربازی، باید فرم درخواست معافیت پزشکی را نیز پر کنید. با پزشک معاین اولیه دیدار کنید و واکسن های مورد نیاز سربازی را بزنید و منتظر تعیین وقت بیمارستان یا کمیسیون در پلیس + 10 بمانید.
مراحل بالا بین 2 الی 7 روز ممکن است طول بکشد. بستگی به خودتان دارد که چقدر سریع عمل کنید. اگر از نظر پزشک معاین اولیه شانس گرفتن معافیت را داشته باشید وقت کمیسیون برای تان تعیین می شود. قبل از کمیسیون باید پرونده پزشکی تان را تکمیل کنید.
در شرایط عادی برای انجام آزمایش ها و معاینات تخصصی یک ماه فرصت دارید. البته در موادر خاص مثل پیک بیماری کرونا، ممکن است مراکز درمانی مشغول باشند و مهلت تان برای تکیل پرونده پزشکی بیشتر از یک ماه باشد.
بعد از تکمیل پرونده کمیسیون شما را رویت کرده و رای خود را صادر می کند. با این تفاسیر مدت زمان گرفتن معافیت پزشکی در سال 1402 در خوشبینانه ترین حالت حداقل یک ماه زمان می برد.
مراحل کامل معافیت پزشکی
در مراحل دریافت معافیت پزشکی برای دانشجویان، سربازان، مشمولان مقیم خارج از کشور و کسانی که در فرجه یک ساله معرفی هستند تفاوت هایی وجود دارد. در این مقاله قصد داریم نحوه دریافت معافیت پزشکی برای کسانی که هنوز دفترچه سربازی را پست نکرده اند توضیح دهیم.
مرحله اول: برای معافیت پزشکی سربازی کجا باید رفت؟
قدم اول برای دریافت معافیت پزشکی مراجعه به یکی از دفاتر پلیس + 10 است. شما ممکن است برای پیگیری امور مربوط به معافیت پزشکی مجبور باشید چندین بار به آن مرکز مراجعه کنید پس ترجیحا مرکزی را انتخاب کنید که به محل سکونت تان نزدیک باشد.
اگر ساکن ایران نیستید باید به کنسولگری مراجعه کنید. در این صورت روند مراحل اخذ معافیت پزشکی برای شما کاملا متفاوت می شود. برای اطلاعات بیشتر می توانید مراحل معافیت پزشکی مشمولان مقیم خارج کشور را بخوانید.
مرحله دوم: پزشک معاین اولیه
بعد از اینکه فرم خوداظهاری وضعیت سلامت تان را پر کردید، پزشک معتمد وظیفه عمومی بیماری شما را تایید کرده و برگ معاین اولیه را بر اساس مشاهداتش پر کند. آدرس پزشک های مورد تایید سازمان نظام وظیفه که در نزدیکی تان هستند را می توانید از پلیس + 10 بگیرید.
در معاینه اولیه، پزشک وضعیت سلامت شما را به طور کلی ارزیابی می کند. ممکن است شما بیماری داشته باشید که هنوز خودتان نمی دانید. اگر بیماری شما تایید نشد عملا شانسی برای معافیت ندارید.
اگر سرباز هستید بهداری یگان وظیفه تایید اولیه بیماری را بر عهده دارد. تا زمانی که بهداری بیماری یا عارضه شما را تایید نکند نمی توانید درخواست معافت بدهید. برای اطلاعات بیشتر توصیه می کنم مقاله مراحل معافت پزشکی حین سربازی را بخوانید.

مدارک مورد نیاز برای معافیت پزشکی
- برگ وضعیت مشمولان (برگه شماره۱) که باید توسط مشمول تکمیل شود.
- برگ معاینه اولیه مشمولان (برگه شماره۲) که باید توسط پزشک معاین اولیه تکمیل گردد.
- برگ واکسیناسیون نیز می بایست توسط مرکز بهداشت تکمیل شده باشد.
- تصویر پشت و رو کارت ملی مشمول.
- تصویرکلیه صفحات شناسنامه عکس دار مشمول.
- اصل و تصویر آخرین مدرک تحصیلی یا گواهی فراغت از تحصیل.
- ۴ قطعه عکس رنگی ۴×۳ تمام رخ زمینه سفید مشمول (علاوه بر عکس های الصاقی به برگه ها).
مرحله سوم: تعیین وقت کمیسیون
پزشک معتمد نتیجه معاینه شما را برای پلیس + 10 ارسال می کند. اگر از نظر پزشک سازمان شرایط اولیه یکی از معافیت های پزشکی را داشته باشید درخواست کمیسیون برای شما ثبت می شود و برگه معرفی به بیمارستان برای شما پست می شود.
مدت اعتبار این دعوت نامه معمولا یک ماه است. گاها ممکن است به دلایلی مثل بیماری ویروسی کرونا یا … این مدت افزایش یابد. برای گرفتن وقت دعوت نامه باید مدارک زیر را تکمیل کرده باشید.

مرحله چهارم: تشکیل پرونده
پزشکان کمیسیون بر اساس آزمایش ها و مستندات بیماری رای خود را صادر می کنند. برای بسیاری از عارضه ها مثل دیسک کمر باید پرونده پزشکی تشکیل دهید. مستنداتی برای کمیسیون اعتبار دارد که زیر نظر معاونت بهداشت و درمان نیروهای مسلح تهیه شده باشد.
به عنوان مثال مراکز و بیمارستان های دولتی، نظامی یا مراکز درمانی مورد تایید دانشگاه های پزشکی زیر نظر این معاونت هستند. معمولا برای آزمایش های تخصصی به بیمارستان امام سجاد یا سایر مراکز ارجاع می شوید.
شما یک ماه فرصت دارید تا آزمایش های تخصصی را بگیرید. این مدت زمان قابل تمدید است. اما اگر کوتاهی کنید ممکن است وارد غیبت سربازی شوید.
مراجعه به مراکز درمانی
شما باید در بازه زمانی که برای تان تعیین شده در مراکز درمانی حضور پیدا کنید. عدم حضور به موقع غیبت تلقی می شود. هزینه آزمایش ها و معاینات تخصصی بر عهده خودتان است. در نهایت بیمارستان جوابیه را به حوزه رسیدگی به وضعیت مشمول ارسال می کند.

مرحله ششم: شرکت در کمیسیون
وقتی پرونده پزشکی تان کامل شد وقت کمیسیون برای شما پیامک می شود. این وقت باید نهایتا بین 3 الی 4 هفته برای شما تعیین شود در غیر این صورت باید موضوع را پیگیری نمایید.
کمیسیون معمولا از سه پزشک تشکیل شده است. این پزشک ها متخصص بیماری شما هستند. یعنی ترکیب کمیسیون پزشکی برای بیماری اعصاب و روان با اعضای کمیسیون پزشکی بیماری چشم متفاوت هستند. اگر شما برای چندین بیماری درخواست داده باشید باید در کمیسیون های متفاوتی شرکت کنید. رای هر یک از این کمیسیون های پزشکی جداگانه صادر می شود.
سوالات کمیسیون پزشکی
اینکه در کمیسیون پزشکی چه سوالاتی از شما می پرسند بستگی به بیماری تان دارد. همچنین ممکن است پزشکان کمیسیون فقط بخواهند شما را رویت کنند و عملا هیچ مکالمه ای با شما نداشته باشند. در صورت عدم معافیت می توانید به رای کمیسیون اعتراض بزنید.
با ثبت درخواست اعتراض مجددا کمیسیون دیگری برای شما تشکیل می شود. اعتراض به رای صادر شده ممکن است برای شما تبعاتی مثل اضافه خدمت داشته باشد. به شما توصیه می کنیم از مشاورن آگاه سربازی باران کمک گرفته تا با نحوه اعتراض به رای کمیسیون پزشکی بیشتر آشنا شوید.

مرحله هفتم: واریز وجه جهت صدور کارت معافیت پزشکی
معافیت های پزشکی شامل معافیت دائم، معافیت موفت و معافیت از رزم می شوند. اگر کمیسیون شما را معاف دائم پزشکی تشخیص دهد باید هزینه صدور کارت را بپردازید. برای معافیت موقت یا معافیت از رزم هزینه ای از شما گرفته نمی شود.
برای اطلاعات بیشتر توصیه می کنیم مقاله انواع معافیت های پزشکی را مطالعه نمایید.
مرحله هشتم: دعوت برای شورای عالی پزشکی
شورای عالی پزشکی بالاترین مرجع رسیدگی به درخواست های پزشکی سربازان است. رای شورای عالی پزشکی لازم الاجراست و نمی توانید به آن اعتراض کنید. درخواست معافیت پزشکی به دو دلیل ممکن است به شورای عالی پزشکی برود.
- شما به رای کمیسیون اعتراض کرده اید.
- شورای عالی پزشکی مجددا خواستار بررسی وضعیت معافیت شماست.
حالت اول که کامل مشخص است. در حالت دوم ممکن است شما هزینه صدور کارت معافیت را نیز پرداخت کرده باشید اما مجددا برای شرکت در شورا پزشکی فراخوانده شوید. در این شرایط قرار است یک بار دیگر وضعیت معافیت شما بررسی شود.

مرحله نهم: معرفی به صدور کارت
اگر همه مراحل بالا را با موفقیت پشت سر بگذارید و معافیت تان تایید شود به صدور کارت معرفی می شوید. مشمولانی که معافیت پزشکی می گیرند نیازی به گذرندان دوران آموزشی سربازی ندارند. صدور کارت معافیت پزشکی در شرایط عادی تقریبا 2 هفته طول می کشد.
چنانچه کارت شما بعد از 2 هفته هنوز ارسال نشده است توصیه می کنیم صدور کارت معافیت پزشکی را بخوانید.

انصراف از معافیت پزشکی 1402
امکان انصراف از معافیت پزشکی فقط در مراحل اولیه وجود دارد. یعنی تا زمانی که برای شما تاریخ کمیسیون تعیین نشده فرصت دارید تا انصراف خود را اعلام کنید. با ابلاغ تاریخ کمیسیون به شما دیگر راه بازگشت ندارید.
پشیمانی از ارائه در خواست معافیت
اگر از گرفتن معافیت پزشکی پشیمان شده اید باید باز هم در کمیسیون شرکت کنید اما می توانید ادعا کنید که از نظر جسمی و روانی سالم هستید. البته ارائه اطلاعات خلاف واقع برای شما تبعاتی در پی دارد. مثلا اگر دیسک کمر خود را پنهان کنید حین خدمت نمی توانید از فعالیت های سنگین شانه خالی کنید و باید مجددا از طریق بهداری درخواست معافیت پزشکی بدهید.
اگر در زمان مقرر در کمیسیون شرکت نکنید وارد غیبت سربازی خواهید شد.

اگر درخواست معافیت پزشکی رد شود
گرفتن معافیت پزشکی برای بعضی متقاضییان ریسک هایی هم دارد. مثلا با مدرک تحصیلی زیر لیسانس با نمره چشم 6 معاف دائم می شوید. برای فارغ التحصیلان لیسانس و بالاتر نمره یک چشم باید 8 باشد. اگر دانشجو مقطع کارشناسی باشید با نمره چشم 6 باید ریسک انصراف از تحصیل را بپذیرید. برای اطلاعات بیشتر می توانید مراحل معافیت پزشکی برای دانشجویان را مطالعه نمایید.
برای گرفتن معافیت پزشکی 1402 باید دفترچه اعزام به خدمت پست کنید و تاریخ اعزام بگیرید. اگر کمیسیون برای شما معافیت صادر نکند به سربازی اعزام خواهید شد. البته تحت شرایطی می توانید به جای رفتن به سربازی معافیت تحصیلی بگیرید یا درخواست تعویق اعزام دهید.

مراحل گرفتن معافیت پزشکی برای هر بیماری متفاوت است؟
فرقی نمی کند که چه بیماری یا بیماری هایی داشته باشید. روند گرفتن معافیت پزشکی برای همه بیماری ها یکسان است. البته بعضی عارضه ها مثل بیماری های استخوانی ممکن است نیاز به عکس رادیولوژی یا … داشته باشند.
در واقع تنها تفاوت در تعداد مراجعه شما به مراکز درمانی مورد تایید نیروهای مسلح برای تکمیل پرونده است. بر اساس آییین نامه معافیت پزشکی سال 1402 بیماری های معاف کننده در 17 گروه زیر دسته بندی شده اند.
با کلیک روی هر یک از لینک های جدول زیر می توانید با گروه های بیماری بیشتر آشنا شوید. به عنوان مثلا گروه جراحی مغز و اعصاب شامل بیماری های مثل تومورهای استخوانی، شکستگی مهره، کیست های نخاعی و … می شود.
مشاوره مراحل گرفتن معافیت پزشکی 1402
خیلی از مشمولان سربازی برای اینکه چند ماه دیرتر به سربازی اعزام شوند درخواست معافیت پزشکی می دهند اما در ادامه پشیمان شده ولی راه بازگشت ندارند. همچنین مشمول ممکن است چندین بیماری داشته باشد که فقط یکی از آن ها شرایط معافیت دائم را دارد.
استفاده از مشاوران آگاه سربازی مرکز باران به شما این امکان را می دهد که همه جوانب لازم برای معافیت پزشکی را بسنجید و آگاهانه مراحل معافیت پزشکی را طی نمایید.
سوالات متداول
1)مراحل معافیت پزشکی سربازی چیست؟
برای ثبت درخواست معافیت پزشکی باید به پلیس + 10 مراجعه کرده و دفترچه اعزام به خدمت را پر کنید. با تایید بیماری توسط پزشک معتمد، وقت کمیسیون پزشکی برای شما تعیین می شود. مراحل کامل در متن مقاله به طور کامل شرح داده است.
2)مراحل گرفتن معافیت پزشکی چقدر طول می کشد؟
برای معافیت پزشکی باید از وضعیت بیماری پرونده تشکیل شود. برای تشکیل پرونده گاها نیاز به انجام آزمایش های تخصصی در بیمارستان های مورد تایید نیروهای مسلح است. به طور کلی رسیدگی به درخواست معافیت پزشکی حداقل یک ماه زمان می برد و بسته به آزمایش های شما ممکن است این مدت افزایش یابد.
3)نحوه انصراف از درخواست معافیت پزشکی چگونه است؟
انصراف از درخواست معافیت پزشکی فقط در مراحل اولیه قابل قبول است. اگر پزشک معمتد (پزشک معاینه اولیه) بیماری شما را تایید کند و زمان کمیسیون یا بیمارستان برای شما تعیین شود فرصت انصراف از بین می شود.
4)در صورت رد درخواست معافیت پزشکی چه اتفاقی می افتد؟
برای شما تاریخ اعزام صادر شده و اگر در تاریخ مقرر باید خود را به پادگان معرفی کنید تا وارد غیبت نشوید.



تماس :0634301-0996
سلام من رفتم نظام وظیفه کمیسیون پزشکی من را برا معافیت تایید کرد و به من گفت که برای شورای عالی پیامک برابرات ارسال میشود.
میخواستم بدونم شورای عالی چیکار میکنن
یک بار دیگه بررسی می کنن وضعیت معافیت شما رو
سلام ببخشيد من اسيداوريك خونم بالاي ١١ هستش و بعضي اوقات درد شصت پا كه نقرس هست رو دارم، ايا شانس معافي دارم؟
عرفان جان معافیت به عارضه های شدید تعلق می گیرد.
سلام من من مهره ماه امسال برگه معافیت تحصیلیم تموم میشه
تقریبا ۳ ساله که مرتب دارم به پزشک برای درمان چشمم مراجعه میکنم هر دو چشم من دچار قوز قرنیه هست که چشم سمت راست باید رینگ داخل چشمی گذاشته باشه نمره هر دو چشمم ۶ و خورده ای ب بالا هستش با مدرک تحصیلی دیپلم خواستم بدونم ایا امکان معافیت دائم هست یا نه ممنون میشم در این خصوص راهنماییم کنید
آقا مهدی موارد زیر در مورد معافیت قوز قرنیه است.
الف) درصورتیکه با کراتومتری قابل اندازه گیری نباشد : معاف دائم
ب) در صورتیکه عارضه واضح قرنیه و اختلال دید ایجاد کرده باشد : معاف دائم
ج) در بقیه موارد : معاف از خدمات رزمی
برای معافیت نمره شم نیز یک شم به تنهایی بالای 6 باشد.
سلام من سه خواهر مجرد و یک برادر کوچکتر دارم و مادرم فوت کرده است و من سرپرست ان ها هستم پدرم مجدد ازدواجکرده و جدا از ما زندگی میکند ایا میتوان کفالت خواهرانم را بگیرم
اگر تحت پوشش کمیته باشید و برادرتان کمتر از 18 باشد معاف می شوید.
با سلام بنده دکتر شخصی فوق متخصص جراح ریه و قفسه صدری رفتم MRI ونوار عضله و اعصاب گرفتم بهم گفته شد دنده گردنی هستم و مبتلا به سندرم توراسیکم. وضعیت بیماریم خیلی شدید نیست درحد متوسطه اما همیشه درد دارم…برای اطمینان رفتم بیمارستان امام سجاد برای مشاوره ۲ تا دکتر رفتم جراح عمومی و جراحی مغز و اعصاب بیماریمو تایید کردن اما نکفتن معافم یا نه. فقط گفتن برو دفترچتو پست کن دکتر جراح عمومیو سوال پیچ کردم نظر من مهم نیست ولی اگه تو بخش نامه نوشته معافی (دائم) پس معافی . حالا واقعا من نمیدونم چیکار کنم بنظر شما چقد احتمال دار معاف دائم بشم؟ چون واقعا شرایطشو ندارم که برم سربازی خیلی مچکرتون میشم پاسخ بدید ?
حامد جان در شبکه های اجتماعی نیز این پرسش را مطرح کردید. مواردی مثل عارضه شما را اصا نمی توان پیش بینی کرد. شدت عارضه نوع معافیت را تعیین می کند.
پزشکان ممکن است نظرات مختلفی در مورد عارضه شما بدهند. برای همین اصلا نمی توانیم چیزی را تخمین بزنیم.
سلام من برگه معاینه اولیه رو پر کردم در حالی که مشکل افسردگی دارم و مدتی تحت درمان بودم اما توی برگه تیک زدم که مشکلی ندارم اما الان پشیمون شدم باید چی کار کنم؟
می توانید حین خدمت به بهداری مراجعه کنید و درخواست معافیت پزشکی دهید.
سلام . بعد رای کمیسون پزشکی مبتنی بر معافیت دایم ایا امکان دارد متقاضی ، دوباره مشمول سربازی تلقی گردد؟
بله آقا مصطفی.
وظیفه عمومی گاها پرونده ها را بازبینی می کند و اگر تخلفی کرده باشید قطعا باطل می شود.
با سلام
برادرم سال ۸۹ بعد از اتمام آموزشی خودش به پادگان معرفی میکنه بنابر دلایلی خدمتش رها میکنه الان دیابت تیپ ۱ دارند قند ناشتا بالای ۳۰۰هستش ایا میتواند از معافیت پزشکی استفاده کنند یا ن ممنون میشم اگه راهنمایی کنید
لطفا سوال تکاری نپرسید.
این پرسش قبلی شماست که باران مشاوره پاسخ داد.
“قند خون ناشتایم بالای ۲۰۰ هستش ایا شامل معافیت پزشکی میشود لطفا راهنماییم کنید….ممنون”
سلام خیلی ها میگن که گرفتن معافیت سربازی در هر زمینه ای(برای شخص من چشم)مشکلاتی رو در آینده بوجود میاره از قبیل اینکه برای قبولی در مراکز دولتی دچار مشکلات فراوان میشیم یا حتی در دریافت مجوز های مربوط برای کسب و کارهای شخصی و ….
لطفا راهنمایی کنید
سعید جان این نکته تا حد بسیاری درست است.
قوانین استخدام گاها از وظیفه عمومی هم سخت گیرانه تر است.
با توجه به کمبود فرصت های شغلی، مراکزی که نیاز به نیروی کار دارند اولویت را به کسانی می دهند که از نظر جسمی در سلامت کامل به سر می برند.
در مورد جواز کسب هم ممکن است درست باشد. باید در حیطه ای که می خواهید مشغول به کار شوبد تحقیق کنید.
سلام خسته نباشید
آیا بیماری توکسوپلاسموز چشم(انگل گربه ای)هم شامل معافیت میشه یا نه و اگه میشه شامل کدوم بند آیین نامه معافیت پزشکی میشه
با تشکر
فردین جان آیین نامه خیلی ریز وارد جزئیات نشده است. در این شرایط نوع عارضه، نحوه درمان، مقاومت به درمان و … تعیین کننده هستند.
سلام ،من یکی از پاهام خیلی وقت درد میکنه یعنی من معاف هستم یا نه
هادی عزیز برای پاسخ به سوال شما ابتدا باید نوع عارضه و درمان مشخص شود.
سلام خسته نباشید، شماره چشم باید حداقل چقدر باشد برای معافیت پزشکی؟
کسانی که دانشجو و در حین تحصیل هستند میتوانند اقدام به معافیت پزشکی کنند؟شرایطش چگونه است؟
اگر بعد از تمام شدن معافیت تحصیلی هنوز درس دانشجو تمام نشده باشد باید به سربازی اعزام شود یا میتواند درخواست معافیت پزشکی کند؟
محمد جان نمره چشم بستگی به مدرک تحصیلی دارد.
حین تحصیل نمی توانید برای معافیت نمره چشم اقدام کنید.
اگر به شما سنوات ندهند باید به خدمت بروید و گرنه غایب محسوب می شوید.
اطلاعات کامل را در نحوه اخذ معافیت از طریق نمره چشم بیابید.
سلام وقتتون بخیر. من یک گوشم دارای ۴۰درصد. ناشنوایی داره
وچشم راست به شماره ۳ وچشم چپ به شماره۲ و دچار. کم بینایی و تاری دید هستم ایا میتونم معافیت دائم پزشکی بگیرم
کاهش شنوائی یک طرفه بطوری که معدل آستانه شنوایی هوایی Air conduction در فرکانس های چهارگانه (۵۰۰ – ۱۰۰۰-۲۰۰۰-۴۰۰۰) بیش از ۸۰ دسی بل باشد معاف دائم دارد.
برای نمره چشم نیز معاف دائم نمی شوید.
سلام خسته نباشید من کارشناسیمو تموم کردم ولی با دانشگاه تسویه نکردم من دو تاذعمل پیوند داشتم یکیش پیوند از رودم به معدم یکیشم پیوند از رودم به مثانم البته 12 سالم بود میخواستم ببینم الان اقدام کنم معافیت دایم میگیرم یا نه؟
حمیدرضای عزیز وضعیت فعلی شما تعیین کننده معافیت خواهد بود.
سلام من بیماری کولیت التهاب روده دارم که همراه باخونریزی هست وبا داروهایی که استفاده میکنم مشکلی ندارم اگرشدت بیماری کم باشه هم معاف میشم
امین جان کلیه بیماریهای التهابی دستگاه گوارش (IBD) به ثبوت رسیده مانند کرون، کولیت اولسرو و … اگر با تأیید پاتولوژی همراه باشد معاف دائم می دهند.
سلام اگر در حین معاینه های پزشکی بیمارستان نظام وظیفه از پروسه معافیت منصرف بشیم و قصد سرباز شدن یا معاف شدن رو نداشته باشیم ، غیبت میخوریم یا فراری محسوب میشیم .
کورش جان اگر پزشک معاینه اولیه وجود عارضه ای را تشخیص دهد باید روند کار طی شود. حفظ سلامت سربازان یکی از دغدغه های اصلی وظیفه عمومی است.
سلام
ببخشید عرق کردن بیش از حد کف دست و پا جز معافیت محسوب میشه؟!
معاف از رزم بهت میدن.