اگر فکر می کنید از نظر جسمی یا روحی توانایی انجام خدمت سربازی را ندارید ممکن است یکی از معافیت های پزشکی به شما تعلق بگرید. در مقاله “معافیت پزشکی چیست؟“، به طور کامل با این معافیت آشنا شدید. در این مقاله قصد داریم مراحل معافیت پزشکی را به طور کامل شرح دهیم.
آنچه در این مقاله می خوانید:
مراحل معافیت پزشکی چقدر طول میکشه؟
به طور خلاصه برای معافیت پزشکی علاوه بر ارسال دفترچه سربازی، باید فرم درخواست معافیت پزشکی را نیز پر کنید. با پزشک معاین اولیه دیدار کنید و واکسن های مورد نیاز سربازی را بزنید و منتظر تعیین وقت بیمارستان یا کمیسیون در پلیس + 10 بمانید.
مراحل بالا بین 2 الی 7 روز ممکن است طول بکشد. بستگی به خودتان دارد که چقدر سریع عمل کنید. اگر از نظر پزشک معاین اولیه شانس گرفتن معافیت را داشته باشید وقت کمیسیون برای تان تعیین می شود. قبل از کمیسیون باید پرونده پزشکی تان را تکمیل کنید.
در شرایط عادی برای انجام آزمایش ها و معاینات تخصصی یک ماه فرصت دارید. البته در موادر خاص مثل پیک بیماری کرونا، ممکن است مراکز درمانی مشغول باشند و مهلت تان برای تکیل پرونده پزشکی بیشتر از یک ماه باشد.
بعد از تکمیل پرونده کمیسیون شما را رویت کرده و رای خود را صادر می کند. با این تفاسیر مدت زمان گرفتن معافیت پزشکی در سال 1402 در خوشبینانه ترین حالت حداقل یک ماه زمان می برد.
مراحل کامل معافیت پزشکی
در مراحل دریافت معافیت پزشکی برای دانشجویان، سربازان، مشمولان مقیم خارج از کشور و کسانی که در فرجه یک ساله معرفی هستند تفاوت هایی وجود دارد. در این مقاله قصد داریم نحوه دریافت معافیت پزشکی برای کسانی که هنوز دفترچه سربازی را پست نکرده اند توضیح دهیم.
مرحله اول: برای معافیت پزشکی سربازی کجا باید رفت؟
قدم اول برای دریافت معافیت پزشکی مراجعه به یکی از دفاتر پلیس + 10 است. شما ممکن است برای پیگیری امور مربوط به معافیت پزشکی مجبور باشید چندین بار به آن مرکز مراجعه کنید پس ترجیحا مرکزی را انتخاب کنید که به محل سکونت تان نزدیک باشد.
اگر ساکن ایران نیستید باید به کنسولگری مراجعه کنید. در این صورت روند مراحل اخذ معافیت پزشکی برای شما کاملا متفاوت می شود. برای اطلاعات بیشتر می توانید مراحل معافیت پزشکی مشمولان مقیم خارج کشور را بخوانید.
مرحله دوم: پزشک معاین اولیه
بعد از اینکه فرم خوداظهاری وضعیت سلامت تان را پر کردید، پزشک معتمد وظیفه عمومی بیماری شما را تایید کرده و برگ معاین اولیه را بر اساس مشاهداتش پر کند. آدرس پزشک های مورد تایید سازمان نظام وظیفه که در نزدیکی تان هستند را می توانید از پلیس + 10 بگیرید.
در معاینه اولیه، پزشک وضعیت سلامت شما را به طور کلی ارزیابی می کند. ممکن است شما بیماری داشته باشید که هنوز خودتان نمی دانید. اگر بیماری شما تایید نشد عملا شانسی برای معافیت ندارید.
اگر سرباز هستید بهداری یگان وظیفه تایید اولیه بیماری را بر عهده دارد. تا زمانی که بهداری بیماری یا عارضه شما را تایید نکند نمی توانید درخواست معافت بدهید. برای اطلاعات بیشتر توصیه می کنم مقاله مراحل معافت پزشکی حین سربازی را بخوانید.

مدارک مورد نیاز برای معافیت پزشکی
- برگ وضعیت مشمولان (برگه شماره۱) که باید توسط مشمول تکمیل شود.
- برگ معاینه اولیه مشمولان (برگه شماره۲) که باید توسط پزشک معاین اولیه تکمیل گردد.
- برگ واکسیناسیون نیز می بایست توسط مرکز بهداشت تکمیل شده باشد.
- تصویر پشت و رو کارت ملی مشمول.
- تصویرکلیه صفحات شناسنامه عکس دار مشمول.
- اصل و تصویر آخرین مدرک تحصیلی یا گواهی فراغت از تحصیل.
- ۴ قطعه عکس رنگی ۴×۳ تمام رخ زمینه سفید مشمول (علاوه بر عکس های الصاقی به برگه ها).
مرحله سوم: تعیین وقت کمیسیون
پزشک معتمد نتیجه معاینه شما را برای پلیس + 10 ارسال می کند. اگر از نظر پزشک سازمان شرایط اولیه یکی از معافیت های پزشکی را داشته باشید درخواست کمیسیون برای شما ثبت می شود و برگه معرفی به بیمارستان برای شما پست می شود.
مدت اعتبار این دعوت نامه معمولا یک ماه است. گاها ممکن است به دلایلی مثل بیماری ویروسی کرونا یا … این مدت افزایش یابد. برای گرفتن وقت دعوت نامه باید مدارک زیر را تکمیل کرده باشید.

مرحله چهارم: تشکیل پرونده
پزشکان کمیسیون بر اساس آزمایش ها و مستندات بیماری رای خود را صادر می کنند. برای بسیاری از عارضه ها مثل دیسک کمر باید پرونده پزشکی تشکیل دهید. مستنداتی برای کمیسیون اعتبار دارد که زیر نظر معاونت بهداشت و درمان نیروهای مسلح تهیه شده باشد.
به عنوان مثال مراکز و بیمارستان های دولتی، نظامی یا مراکز درمانی مورد تایید دانشگاه های پزشکی زیر نظر این معاونت هستند. معمولا برای آزمایش های تخصصی به بیمارستان امام سجاد یا سایر مراکز ارجاع می شوید.
شما یک ماه فرصت دارید تا آزمایش های تخصصی را بگیرید. این مدت زمان قابل تمدید است. اما اگر کوتاهی کنید ممکن است وارد غیبت سربازی شوید.
مراجعه به مراکز درمانی
شما باید در بازه زمانی که برای تان تعیین شده در مراکز درمانی حضور پیدا کنید. عدم حضور به موقع غیبت تلقی می شود. هزینه آزمایش ها و معاینات تخصصی بر عهده خودتان است. در نهایت بیمارستان جوابیه را به حوزه رسیدگی به وضعیت مشمول ارسال می کند.

مرحله ششم: شرکت در کمیسیون
وقتی پرونده پزشکی تان کامل شد وقت کمیسیون برای شما پیامک می شود. این وقت باید نهایتا بین 3 الی 4 هفته برای شما تعیین شود در غیر این صورت باید موضوع را پیگیری نمایید.
کمیسیون معمولا از سه پزشک تشکیل شده است. این پزشک ها متخصص بیماری شما هستند. یعنی ترکیب کمیسیون پزشکی برای بیماری اعصاب و روان با اعضای کمیسیون پزشکی بیماری چشم متفاوت هستند. اگر شما برای چندین بیماری درخواست داده باشید باید در کمیسیون های متفاوتی شرکت کنید. رای هر یک از این کمیسیون های پزشکی جداگانه صادر می شود.
سوالات کمیسیون پزشکی
اینکه در کمیسیون پزشکی چه سوالاتی از شما می پرسند بستگی به بیماری تان دارد. همچنین ممکن است پزشکان کمیسیون فقط بخواهند شما را رویت کنند و عملا هیچ مکالمه ای با شما نداشته باشند. در صورت عدم معافیت می توانید به رای کمیسیون اعتراض بزنید.
با ثبت درخواست اعتراض مجددا کمیسیون دیگری برای شما تشکیل می شود. اعتراض به رای صادر شده ممکن است برای شما تبعاتی مثل اضافه خدمت داشته باشد. به شما توصیه می کنیم از مشاورن آگاه سربازی باران کمک گرفته تا با نحوه اعتراض به رای کمیسیون پزشکی بیشتر آشنا شوید.

مرحله هفتم: واریز وجه جهت صدور کارت معافیت پزشکی
معافیت های پزشکی شامل معافیت دائم، معافیت موفت و معافیت از رزم می شوند. اگر کمیسیون شما را معاف دائم پزشکی تشخیص دهد باید هزینه صدور کارت را بپردازید. برای معافیت موقت یا معافیت از رزم هزینه ای از شما گرفته نمی شود.
برای اطلاعات بیشتر توصیه می کنیم مقاله انواع معافیت های پزشکی را مطالعه نمایید.
مرحله هشتم: دعوت برای شورای عالی پزشکی
شورای عالی پزشکی بالاترین مرجع رسیدگی به درخواست های پزشکی سربازان است. رای شورای عالی پزشکی لازم الاجراست و نمی توانید به آن اعتراض کنید. درخواست معافیت پزشکی به دو دلیل ممکن است به شورای عالی پزشکی برود.
- شما به رای کمیسیون اعتراض کرده اید.
- شورای عالی پزشکی مجددا خواستار بررسی وضعیت معافیت شماست.
حالت اول که کامل مشخص است. در حالت دوم ممکن است شما هزینه صدور کارت معافیت را نیز پرداخت کرده باشید اما مجددا برای شرکت در شورا پزشکی فراخوانده شوید. در این شرایط قرار است یک بار دیگر وضعیت معافیت شما بررسی شود.

مرحله نهم: معرفی به صدور کارت
اگر همه مراحل بالا را با موفقیت پشت سر بگذارید و معافیت تان تایید شود به صدور کارت معرفی می شوید. مشمولانی که معافیت پزشکی می گیرند نیازی به گذرندان دوران آموزشی سربازی ندارند. صدور کارت معافیت پزشکی در شرایط عادی تقریبا 2 هفته طول می کشد.
چنانچه کارت شما بعد از 2 هفته هنوز ارسال نشده است توصیه می کنیم صدور کارت معافیت پزشکی را بخوانید.

انصراف از معافیت پزشکی 1402
امکان انصراف از معافیت پزشکی فقط در مراحل اولیه وجود دارد. یعنی تا زمانی که برای شما تاریخ کمیسیون تعیین نشده فرصت دارید تا انصراف خود را اعلام کنید. با ابلاغ تاریخ کمیسیون به شما دیگر راه بازگشت ندارید.
پشیمانی از ارائه در خواست معافیت
اگر از گرفتن معافیت پزشکی پشیمان شده اید باید باز هم در کمیسیون شرکت کنید اما می توانید ادعا کنید که از نظر جسمی و روانی سالم هستید. البته ارائه اطلاعات خلاف واقع برای شما تبعاتی در پی دارد. مثلا اگر دیسک کمر خود را پنهان کنید حین خدمت نمی توانید از فعالیت های سنگین شانه خالی کنید و باید مجددا از طریق بهداری درخواست معافیت پزشکی بدهید.
اگر در زمان مقرر در کمیسیون شرکت نکنید وارد غیبت سربازی خواهید شد.

اگر درخواست معافیت پزشکی رد شود
گرفتن معافیت پزشکی برای بعضی متقاضییان ریسک هایی هم دارد. مثلا با مدرک تحصیلی زیر لیسانس با نمره چشم 6 معاف دائم می شوید. برای فارغ التحصیلان لیسانس و بالاتر نمره یک چشم باید 8 باشد. اگر دانشجو مقطع کارشناسی باشید با نمره چشم 6 باید ریسک انصراف از تحصیل را بپذیرید. برای اطلاعات بیشتر می توانید مراحل معافیت پزشکی برای دانشجویان را مطالعه نمایید.
برای گرفتن معافیت پزشکی 1402 باید دفترچه اعزام به خدمت پست کنید و تاریخ اعزام بگیرید. اگر کمیسیون برای شما معافیت صادر نکند به سربازی اعزام خواهید شد. البته تحت شرایطی می توانید به جای رفتن به سربازی معافیت تحصیلی بگیرید یا درخواست تعویق اعزام دهید.

مراحل گرفتن معافیت پزشکی برای هر بیماری متفاوت است؟
فرقی نمی کند که چه بیماری یا بیماری هایی داشته باشید. روند گرفتن معافیت پزشکی برای همه بیماری ها یکسان است. البته بعضی عارضه ها مثل بیماری های استخوانی ممکن است نیاز به عکس رادیولوژی یا … داشته باشند.
در واقع تنها تفاوت در تعداد مراجعه شما به مراکز درمانی مورد تایید نیروهای مسلح برای تکمیل پرونده است. بر اساس آییین نامه معافیت پزشکی سال 1402 بیماری های معاف کننده در 17 گروه زیر دسته بندی شده اند.
با کلیک روی هر یک از لینک های جدول زیر می توانید با گروه های بیماری بیشتر آشنا شوید. به عنوان مثلا گروه جراحی مغز و اعصاب شامل بیماری های مثل تومورهای استخوانی، شکستگی مهره، کیست های نخاعی و … می شود.
مشاوره مراحل گرفتن معافیت پزشکی 1402
خیلی از مشمولان سربازی برای اینکه چند ماه دیرتر به سربازی اعزام شوند درخواست معافیت پزشکی می دهند اما در ادامه پشیمان شده ولی راه بازگشت ندارند. همچنین مشمول ممکن است چندین بیماری داشته باشد که فقط یکی از آن ها شرایط معافیت دائم را دارد.
استفاده از مشاوران آگاه سربازی مرکز باران به شما این امکان را می دهد که همه جوانب لازم برای معافیت پزشکی را بسنجید و آگاهانه مراحل معافیت پزشکی را طی نمایید.
سوالات متداول
1)مراحل معافیت پزشکی سربازی چیست؟
برای ثبت درخواست معافیت پزشکی باید به پلیس + 10 مراجعه کرده و دفترچه اعزام به خدمت را پر کنید. با تایید بیماری توسط پزشک معتمد، وقت کمیسیون پزشکی برای شما تعیین می شود. مراحل کامل در متن مقاله به طور کامل شرح داده است.
2)مراحل گرفتن معافیت پزشکی چقدر طول می کشد؟
برای معافیت پزشکی باید از وضعیت بیماری پرونده تشکیل شود. برای تشکیل پرونده گاها نیاز به انجام آزمایش های تخصصی در بیمارستان های مورد تایید نیروهای مسلح است. به طور کلی رسیدگی به درخواست معافیت پزشکی حداقل یک ماه زمان می برد و بسته به آزمایش های شما ممکن است این مدت افزایش یابد.
3)نحوه انصراف از درخواست معافیت پزشکی چگونه است؟
انصراف از درخواست معافیت پزشکی فقط در مراحل اولیه قابل قبول است. اگر پزشک معمتد (پزشک معاینه اولیه) بیماری شما را تایید کند و زمان کمیسیون یا بیمارستان برای شما تعیین شود فرصت انصراف از بین می شود.
4)در صورت رد درخواست معافیت پزشکی چه اتفاقی می افتد؟
برای شما تاریخ اعزام صادر شده و اگر در تاریخ مقرر باید خود را به پادگان معرفی کنید تا وارد غیبت نشوید.



تماس :0634301-0996
سلام من مشکل تعریق دارم و زمانی ک تحرک زیاد داشته باشم دمای بدنم بالا برود بدنم به هیچ عنوان (حتی ۱ قطره )عرق نمیکند تا خنک شود و باید به همه جای بدنم آب بریزم تا خنک شوم و در هوای گرم سردرد و سرگیجه میشم.دکتر فوق تخصص رفتم بهم گفت غده عرق تو بدنت نداری! آیا من از خدمت سربازی معاف میشم.ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام آقا اسدی
نوع معافیت شما بستگی به تشخیص کمیسیون پزشکی نظام وظیفه دارد. با توجه به نوع عارضه شما، نمی توانیم نوع معافیت شما را پیش بینی کنیم.
سلام چقد طول میکشه کلا الان مدارکو پست کردم پلیس بعلاوه ده ممکنه چقدر طول بکشه تا جوابم برسه؟ کلا چقدره پروسه رسیدن جواب معافیت
آقای حیدری سلام
این که پروسه معافیت پزشکی چقدر طول می کشد مشخص نیست.
حدودا چه مدت ممکنه طول بکشه حداقلش و حداکثرش؟
برای توضیحات بیشتر با کارشناسان ما تماس بگیرید.
سلام میخواستم ببینم اگر کمیسیون تایید کند که شخص معاف است آیا بعد اون برگه ای می دهند که بشود پاسپورت اقدام کرد؟
سلام محمدرضا
تا زمان دریافت کارت معافیت پزشکی نمی توانید برای دریاقت پاسپورت اقدام کنید.
سلام من مچ پای چپم هرز شده بود ۵ بار بردن اتاق عمل فقط جا انداختن تا اینکه بار ششم دکتر تشخیص داد تاندون مچ پای چپم دوطرف پاره شدن که عمل جراحی کرد واینکه اردیبهشت ۹۸ کلیه سمت چپم از کار افتاد برداشتن تک کلیه ام و ۴ سال پیش عمل جراحی باز سنگ حالب وکیست مثانه انجام دادم والانم درحال خدمتم ولی فرمانده ها ازیت میکنن نامه نمیدن واسه کمیسیون که برم معاف بشم لطفا راهنمایی کنین چیکار کنم زودتر معاف بشم
سلام آقای فدایی
شما سرباز هستید و عملا در اختیار یگان خدمتی می باشید. این مورد را فقط می توانید از طریق بهداری یگان خدمتی و یا بیمارستان مربوطه پیگیر شوید.
سلام من واسه معافی اقدام کردم،اما چون مدارک پزشکیم کامل نبود معاف از رزم شدم،با پیگیری مدارکمو کامل کردم اما وقتی خواستم به نظر شورا اعتراض بزنم گفتن فقط ده روز وقت داشتی و الان دیگه نمیشه،خواستم بدونم میشه کاری کرد یا کلا میشه فرایند معافی رو از اول انجام بدم؟تاریخ اعزامم ۱ دی ماه هست،ممنون میشم ی توضیح کوتاه بدید
سهند جان به یکی از سوالات شما پاسخ دادیم. با توجه به تعداد سوالاتتون بهتر است با مرکز تماس بگیرید.
سلام من توی 3 سالگی سرمو عمل کردم بخاطر کیست مادرزادی که توی سرم بود و براثر ضربه پارشد الان توی سرم شنت هست و براثرفشاری که به ماهیچه چشم چپم وارد شد دید چشم چپم فوق العاده کم شده جوری که نمیتونم چیزی واضح ببینم چه نزدیک چه دور بنظرتون شامل معافیت میشم یانه و الانم دانشجو هستم اگر بخوام برای معافیت پزشکی مراجعه کنم باید چیکار کنم
سلام رضا جان
بله، شما شرایط معافیت را دارید و همزمان با تحصیل می توانید اقدام کنید. برای این موضوع به دفاتر پلیس+10 مراجعه کنید.
سلام
من از شهریور ماه در دوره یک ساله بعد از فارغ التحصیلی هستم که خودمو معرفی کنم یا ادامه تحصیل بدم
قصد من ادامه تحصیله
اما سوال من اینه در این مدت ۱ ساله میتونم برای معافیت پزشکی اقدام کنم ؟
من دچار پارگی منیسک هستم همراه با اختلال عملکرد ( لنگ کامل پای راست ) و مثل یه ادم عادی نه میتونم راه برم نه بشینم.
سلام علی آقا
بله شما می توانید برای معافیت اقدام کنید و شانس معافیت شما زیاد است. اما اگر معاف نشوید، فرصت شما برای ادامه تحصیل و ثبت نام در دانشگاه کم می شود.
سلام ارادت. من یکبار یک مشکل داشتم و به دادگاه رفتم و با وکیل صحبت کردم و اون تونست نامه ای بگیره از دادگاه که باعث شد آزاد بشم.اون نامه توش نوشته شخص دارای بیماری دو قطبی میباشد امضا و مهر رئیس دادگاه شهرستان هم روش هست.ایا اون نامه من رو معاف میکنه در کمیسیون؟
سلام آقای احمدی
اخذ معافیت پزشکی تابع قوانین و مراحل خاص خود است. این نامه ممکن است به اخذ معافیت شما کمک کند نه اینکه به طور صد در صد شما را معافکند.
سلام خسته نباشید .. میخواستم بپرسم با بیماری آسم , قطعا میتوان معافیت گرفت ؟ باید بیماری در چه حدی باشه ؟
سلام میثم جان
بستگی به میزان عارضه دارد. در صورتی که نیاز به مصرف اسپری داشته باشید، امکان معافیت شما وجود دارد.
اگر توسط کمیسیون تایید بشم میشه قبل اینکه کارتم برسه برای پاسپورت نامه ای ازشون بگیرم ؟چون فهمیدم حدودا یکی دو ماه زمان میبره تا کارت برسه…ممنون از سایت خوبتون
خیر، تا زمان دریافت کارت برای پاسپورت و خروج از کشور نمی توانید اقدام کنید.
با تشکر از پیگیری شما
سلام خسته نباشید من نامه هجر دارم از دادگاه بنظرتون معاف میشم ؟ ایا باید بیمارستان برم پزشکای اولیه رو رفتم تایید کردن مدارکم هم پلیس بعلاوه ۱۰ پست کردم
سلام میثم جان
همه چی بستگی به رای کمیسیون دارد. احتمال معافیت شما زیاد است.
سلام کارت پایان خدمت من هنوز نیمادپگیرباشید محمدسهوی هستم ازطریق پزشگی ثبت نام کردم الان سه تاچهار ماه هست پگیرباشید ممنونم چواب
سلام
از طریق پلیس+10 و نظام وظیفه استان پیگیر شوید.
سلام.خسته نباشین.در معاینه اولیه پزشک برای من کمیسیون پزشکی نوشت. ادرس بیمارستان رو گرفتم و 1 مهر مراجعه کردم.بعدش به من گفتن یک ماه دیگه به نظام وظیفه شهرتون مراجعه کنین. الان حدودا سه هفته شده. منتظر بمانم تا یک ماه کامل بشود یا مراجعه کنم نظام وظیفه؟
آرمان جان سلام
هفته آینده از طریق نظام وظیفه پیگیر شوید.
سلام وقتتون بخیر من لیسانس پزشکی دارم بخاطر لنفاژیوم که مادر زادی هست یه سری تومور خوش خیم روی سینه م داشتم که دوبار سابقه جراحی دارم الان عضله پکتورالم کاملا پارس و دفرمیتی بد شکلی روی سینم وجود داره و زیر بغلم هم متورم شده بنظرتون احتمال معافی هست!؟
سلام آرمان جان
نوع معافیت شما بستگی به نتیجه معاینات و نظریه کمیسیون پزشکی دارد و قابل پیش بینی نمی باشد.
سلام من شنبه اعزامم به 02 تهران خودم کرمانشاهم …قبلن نمیدونستم ژنیکوماستی معافیت داره الان میخوام توی آموزشی اقدام کنم واسه معافیت فقط تو رو خدا بگین که چجوریه یعنی بهم مرخصی میدن که کارامو انجام بدم؟مثلن برم بیمارستان؟من کسی رو ندارم تهران و یکم واسم سخته مرخصی ساعتی میدن یا روزانه؟ تقریبن چند روز باید توی رفت و آمد باشم لطفن حتی اگر شده تقریبی جواب بدین
سلام هژیر
برای معافیت باید ابتدا به بهداری محل آموزشی مراجعه کنید و به بیمارستان معرفی شوید. بعد از معاینات شما را به کمیسیون ارجاع می دهند. در طول این مدت نیز برای این امور مرخصی دارید.
سلام.من رفتم برای پلیس +10 فرم رو دادم گفت مشکل خاصی داری .بهش گفتم نه فقط تکرر ادرار دارم مثلا امروز از ساعت 7 تا ساعت 12 نزدیک 5 یا 6 بار رفتم دستشویی .بعد گفت چیزی نیست بابا هیچی نداری برو خدمت بهش گفتم خوب دستشویی رو چی کار کنم ؟؟ گفت هیچیت نیست هرچی اصرار کردم که منو بفرسته کمسیون قبول نکرد میگه لازم نیست .فقط ازت پول میگیرن.لطفا کمک کنید چی کار کنم.قبلا هم رفتم دکتر نتیجه نگرفتم به خدا گرفتار شدیم
شما چنین مرتبه ین سوال را به گونه های مختلف از یم مشاوره باران پرده اید و مشاورن مجموعه پاسخ گوی شم بوده اند.
لطفا از تکرار سوال پرهیز کنید. اگر ابهام و یا سالی دارید بهتر است از خطوط مشاوره تلفنی استفاده کنید.