اگر فکر می کنید از نظر جسمی یا روحی توانایی انجام خدمت سربازی را ندارید ممکن است یکی از معافیت های پزشکی به شما تعلق بگرید. در مقاله “معافیت پزشکی چیست؟“، به طور کامل با این معافیت آشنا شدید. در این مقاله قصد داریم مراحل معافیت پزشکی را به طور کامل شرح دهیم.
آنچه در این مقاله می خوانید:
مراحل معافیت پزشکی چقدر طول میکشه؟
به طور خلاصه برای معافیت پزشکی علاوه بر ارسال دفترچه سربازی، باید فرم درخواست معافیت پزشکی را نیز پر کنید. با پزشک معاین اولیه دیدار کنید و واکسن های مورد نیاز سربازی را بزنید و منتظر تعیین وقت بیمارستان یا کمیسیون در پلیس + 10 بمانید.
مراحل بالا بین 2 الی 7 روز ممکن است طول بکشد. بستگی به خودتان دارد که چقدر سریع عمل کنید. اگر از نظر پزشک معاین اولیه شانس گرفتن معافیت را داشته باشید وقت کمیسیون برای تان تعیین می شود. قبل از کمیسیون باید پرونده پزشکی تان را تکمیل کنید.
در شرایط عادی برای انجام آزمایش ها و معاینات تخصصی یک ماه فرصت دارید. البته در موادر خاص مثل پیک بیماری کرونا، ممکن است مراکز درمانی مشغول باشند و مهلت تان برای تکیل پرونده پزشکی بیشتر از یک ماه باشد.
بعد از تکمیل پرونده کمیسیون شما را رویت کرده و رای خود را صادر می کند. با این تفاسیر مدت زمان گرفتن معافیت پزشکی در سال 1402 در خوشبینانه ترین حالت حداقل یک ماه زمان می برد.
مراحل کامل معافیت پزشکی
در مراحل دریافت معافیت پزشکی برای دانشجویان، سربازان، مشمولان مقیم خارج از کشور و کسانی که در فرجه یک ساله معرفی هستند تفاوت هایی وجود دارد. در این مقاله قصد داریم نحوه دریافت معافیت پزشکی برای کسانی که هنوز دفترچه سربازی را پست نکرده اند توضیح دهیم.
مرحله اول: برای معافیت پزشکی سربازی کجا باید رفت؟
قدم اول برای دریافت معافیت پزشکی مراجعه به یکی از دفاتر پلیس + 10 است. شما ممکن است برای پیگیری امور مربوط به معافیت پزشکی مجبور باشید چندین بار به آن مرکز مراجعه کنید پس ترجیحا مرکزی را انتخاب کنید که به محل سکونت تان نزدیک باشد.
اگر ساکن ایران نیستید باید به کنسولگری مراجعه کنید. در این صورت روند مراحل اخذ معافیت پزشکی برای شما کاملا متفاوت می شود. برای اطلاعات بیشتر می توانید مراحل معافیت پزشکی مشمولان مقیم خارج کشور را بخوانید.
مرحله دوم: پزشک معاین اولیه
بعد از اینکه فرم خوداظهاری وضعیت سلامت تان را پر کردید، پزشک معتمد وظیفه عمومی بیماری شما را تایید کرده و برگ معاین اولیه را بر اساس مشاهداتش پر کند. آدرس پزشک های مورد تایید سازمان نظام وظیفه که در نزدیکی تان هستند را می توانید از پلیس + 10 بگیرید.
در معاینه اولیه، پزشک وضعیت سلامت شما را به طور کلی ارزیابی می کند. ممکن است شما بیماری داشته باشید که هنوز خودتان نمی دانید. اگر بیماری شما تایید نشد عملا شانسی برای معافیت ندارید.
اگر سرباز هستید بهداری یگان وظیفه تایید اولیه بیماری را بر عهده دارد. تا زمانی که بهداری بیماری یا عارضه شما را تایید نکند نمی توانید درخواست معافت بدهید. برای اطلاعات بیشتر توصیه می کنم مقاله مراحل معافت پزشکی حین سربازی را بخوانید.

مدارک مورد نیاز برای معافیت پزشکی
- برگ وضعیت مشمولان (برگه شماره۱) که باید توسط مشمول تکمیل شود.
- برگ معاینه اولیه مشمولان (برگه شماره۲) که باید توسط پزشک معاین اولیه تکمیل گردد.
- برگ واکسیناسیون نیز می بایست توسط مرکز بهداشت تکمیل شده باشد.
- تصویر پشت و رو کارت ملی مشمول.
- تصویرکلیه صفحات شناسنامه عکس دار مشمول.
- اصل و تصویر آخرین مدرک تحصیلی یا گواهی فراغت از تحصیل.
- ۴ قطعه عکس رنگی ۴×۳ تمام رخ زمینه سفید مشمول (علاوه بر عکس های الصاقی به برگه ها).
مرحله سوم: تعیین وقت کمیسیون
پزشک معتمد نتیجه معاینه شما را برای پلیس + 10 ارسال می کند. اگر از نظر پزشک سازمان شرایط اولیه یکی از معافیت های پزشکی را داشته باشید درخواست کمیسیون برای شما ثبت می شود و برگه معرفی به بیمارستان برای شما پست می شود.
مدت اعتبار این دعوت نامه معمولا یک ماه است. گاها ممکن است به دلایلی مثل بیماری ویروسی کرونا یا … این مدت افزایش یابد. برای گرفتن وقت دعوت نامه باید مدارک زیر را تکمیل کرده باشید.

مرحله چهارم: تشکیل پرونده
پزشکان کمیسیون بر اساس آزمایش ها و مستندات بیماری رای خود را صادر می کنند. برای بسیاری از عارضه ها مثل دیسک کمر باید پرونده پزشکی تشکیل دهید. مستنداتی برای کمیسیون اعتبار دارد که زیر نظر معاونت بهداشت و درمان نیروهای مسلح تهیه شده باشد.
به عنوان مثال مراکز و بیمارستان های دولتی، نظامی یا مراکز درمانی مورد تایید دانشگاه های پزشکی زیر نظر این معاونت هستند. معمولا برای آزمایش های تخصصی به بیمارستان امام سجاد یا سایر مراکز ارجاع می شوید.
شما یک ماه فرصت دارید تا آزمایش های تخصصی را بگیرید. این مدت زمان قابل تمدید است. اما اگر کوتاهی کنید ممکن است وارد غیبت سربازی شوید.
مراجعه به مراکز درمانی
شما باید در بازه زمانی که برای تان تعیین شده در مراکز درمانی حضور پیدا کنید. عدم حضور به موقع غیبت تلقی می شود. هزینه آزمایش ها و معاینات تخصصی بر عهده خودتان است. در نهایت بیمارستان جوابیه را به حوزه رسیدگی به وضعیت مشمول ارسال می کند.

مرحله ششم: شرکت در کمیسیون
وقتی پرونده پزشکی تان کامل شد وقت کمیسیون برای شما پیامک می شود. این وقت باید نهایتا بین 3 الی 4 هفته برای شما تعیین شود در غیر این صورت باید موضوع را پیگیری نمایید.
کمیسیون معمولا از سه پزشک تشکیل شده است. این پزشک ها متخصص بیماری شما هستند. یعنی ترکیب کمیسیون پزشکی برای بیماری اعصاب و روان با اعضای کمیسیون پزشکی بیماری چشم متفاوت هستند. اگر شما برای چندین بیماری درخواست داده باشید باید در کمیسیون های متفاوتی شرکت کنید. رای هر یک از این کمیسیون های پزشکی جداگانه صادر می شود.
سوالات کمیسیون پزشکی
اینکه در کمیسیون پزشکی چه سوالاتی از شما می پرسند بستگی به بیماری تان دارد. همچنین ممکن است پزشکان کمیسیون فقط بخواهند شما را رویت کنند و عملا هیچ مکالمه ای با شما نداشته باشند. در صورت عدم معافیت می توانید به رای کمیسیون اعتراض بزنید.
با ثبت درخواست اعتراض مجددا کمیسیون دیگری برای شما تشکیل می شود. اعتراض به رای صادر شده ممکن است برای شما تبعاتی مثل اضافه خدمت داشته باشد. به شما توصیه می کنیم از مشاورن آگاه سربازی باران کمک گرفته تا با نحوه اعتراض به رای کمیسیون پزشکی بیشتر آشنا شوید.

مرحله هفتم: واریز وجه جهت صدور کارت معافیت پزشکی
معافیت های پزشکی شامل معافیت دائم، معافیت موفت و معافیت از رزم می شوند. اگر کمیسیون شما را معاف دائم پزشکی تشخیص دهد باید هزینه صدور کارت را بپردازید. برای معافیت موقت یا معافیت از رزم هزینه ای از شما گرفته نمی شود.
برای اطلاعات بیشتر توصیه می کنیم مقاله انواع معافیت های پزشکی را مطالعه نمایید.
مرحله هشتم: دعوت برای شورای عالی پزشکی
شورای عالی پزشکی بالاترین مرجع رسیدگی به درخواست های پزشکی سربازان است. رای شورای عالی پزشکی لازم الاجراست و نمی توانید به آن اعتراض کنید. درخواست معافیت پزشکی به دو دلیل ممکن است به شورای عالی پزشکی برود.
- شما به رای کمیسیون اعتراض کرده اید.
- شورای عالی پزشکی مجددا خواستار بررسی وضعیت معافیت شماست.
حالت اول که کامل مشخص است. در حالت دوم ممکن است شما هزینه صدور کارت معافیت را نیز پرداخت کرده باشید اما مجددا برای شرکت در شورا پزشکی فراخوانده شوید. در این شرایط قرار است یک بار دیگر وضعیت معافیت شما بررسی شود.

مرحله نهم: معرفی به صدور کارت
اگر همه مراحل بالا را با موفقیت پشت سر بگذارید و معافیت تان تایید شود به صدور کارت معرفی می شوید. مشمولانی که معافیت پزشکی می گیرند نیازی به گذرندان دوران آموزشی سربازی ندارند. صدور کارت معافیت پزشکی در شرایط عادی تقریبا 2 هفته طول می کشد.
چنانچه کارت شما بعد از 2 هفته هنوز ارسال نشده است توصیه می کنیم صدور کارت معافیت پزشکی را بخوانید.

انصراف از معافیت پزشکی 1402
امکان انصراف از معافیت پزشکی فقط در مراحل اولیه وجود دارد. یعنی تا زمانی که برای شما تاریخ کمیسیون تعیین نشده فرصت دارید تا انصراف خود را اعلام کنید. با ابلاغ تاریخ کمیسیون به شما دیگر راه بازگشت ندارید.
پشیمانی از ارائه در خواست معافیت
اگر از گرفتن معافیت پزشکی پشیمان شده اید باید باز هم در کمیسیون شرکت کنید اما می توانید ادعا کنید که از نظر جسمی و روانی سالم هستید. البته ارائه اطلاعات خلاف واقع برای شما تبعاتی در پی دارد. مثلا اگر دیسک کمر خود را پنهان کنید حین خدمت نمی توانید از فعالیت های سنگین شانه خالی کنید و باید مجددا از طریق بهداری درخواست معافیت پزشکی بدهید.
اگر در زمان مقرر در کمیسیون شرکت نکنید وارد غیبت سربازی خواهید شد.

اگر درخواست معافیت پزشکی رد شود
گرفتن معافیت پزشکی برای بعضی متقاضییان ریسک هایی هم دارد. مثلا با مدرک تحصیلی زیر لیسانس با نمره چشم 6 معاف دائم می شوید. برای فارغ التحصیلان لیسانس و بالاتر نمره یک چشم باید 8 باشد. اگر دانشجو مقطع کارشناسی باشید با نمره چشم 6 باید ریسک انصراف از تحصیل را بپذیرید. برای اطلاعات بیشتر می توانید مراحل معافیت پزشکی برای دانشجویان را مطالعه نمایید.
برای گرفتن معافیت پزشکی 1402 باید دفترچه اعزام به خدمت پست کنید و تاریخ اعزام بگیرید. اگر کمیسیون برای شما معافیت صادر نکند به سربازی اعزام خواهید شد. البته تحت شرایطی می توانید به جای رفتن به سربازی معافیت تحصیلی بگیرید یا درخواست تعویق اعزام دهید.

مراحل گرفتن معافیت پزشکی برای هر بیماری متفاوت است؟
فرقی نمی کند که چه بیماری یا بیماری هایی داشته باشید. روند گرفتن معافیت پزشکی برای همه بیماری ها یکسان است. البته بعضی عارضه ها مثل بیماری های استخوانی ممکن است نیاز به عکس رادیولوژی یا … داشته باشند.
در واقع تنها تفاوت در تعداد مراجعه شما به مراکز درمانی مورد تایید نیروهای مسلح برای تکمیل پرونده است. بر اساس آییین نامه معافیت پزشکی سال 1402 بیماری های معاف کننده در 17 گروه زیر دسته بندی شده اند.
با کلیک روی هر یک از لینک های جدول زیر می توانید با گروه های بیماری بیشتر آشنا شوید. به عنوان مثلا گروه جراحی مغز و اعصاب شامل بیماری های مثل تومورهای استخوانی، شکستگی مهره، کیست های نخاعی و … می شود.
مشاوره مراحل گرفتن معافیت پزشکی 1402
خیلی از مشمولان سربازی برای اینکه چند ماه دیرتر به سربازی اعزام شوند درخواست معافیت پزشکی می دهند اما در ادامه پشیمان شده ولی راه بازگشت ندارند. همچنین مشمول ممکن است چندین بیماری داشته باشد که فقط یکی از آن ها شرایط معافیت دائم را دارد.
استفاده از مشاوران آگاه سربازی مرکز باران به شما این امکان را می دهد که همه جوانب لازم برای معافیت پزشکی را بسنجید و آگاهانه مراحل معافیت پزشکی را طی نمایید.
سوالات متداول
1)مراحل معافیت پزشکی سربازی چیست؟
برای ثبت درخواست معافیت پزشکی باید به پلیس + 10 مراجعه کرده و دفترچه اعزام به خدمت را پر کنید. با تایید بیماری توسط پزشک معتمد، وقت کمیسیون پزشکی برای شما تعیین می شود. مراحل کامل در متن مقاله به طور کامل شرح داده است.
2)مراحل گرفتن معافیت پزشکی چقدر طول می کشد؟
برای معافیت پزشکی باید از وضعیت بیماری پرونده تشکیل شود. برای تشکیل پرونده گاها نیاز به انجام آزمایش های تخصصی در بیمارستان های مورد تایید نیروهای مسلح است. به طور کلی رسیدگی به درخواست معافیت پزشکی حداقل یک ماه زمان می برد و بسته به آزمایش های شما ممکن است این مدت افزایش یابد.
3)نحوه انصراف از درخواست معافیت پزشکی چگونه است؟
انصراف از درخواست معافیت پزشکی فقط در مراحل اولیه قابل قبول است. اگر پزشک معمتد (پزشک معاینه اولیه) بیماری شما را تایید کند و زمان کمیسیون یا بیمارستان برای شما تعیین شود فرصت انصراف از بین می شود.
4)در صورت رد درخواست معافیت پزشکی چه اتفاقی می افتد؟
برای شما تاریخ اعزام صادر شده و اگر در تاریخ مقرر باید خود را به پادگان معرفی کنید تا وارد غیبت نشوید.



تماس :0634301-0996
سلام من دانشجوی حسابداری پیام نور هستم و تا سال 1402 معافیت تحصیلی دارم هر دو چشم من آب مروارید دارن و این بیماری رو از ۱۰ سالگی دارم و ارثیه این بیماریم چون مادرم و اقوام من داشتن دایی من بخاطر همین بیماری معاف شد . میخاستم بدونم نمره یه چشمم یکو نیمه یکی دو آیا معاف میشم ؟
و اینکه در حال تحصیلم میخاستم الان درخواست معافیت بدم اگر احیانا معاف نشدم باید وسط تحصیل برم سربازی یا بعد اینکه دانشگام تموم شد میرم ؟ ممنون میشم پاسخ بدید
برای معافیت حین تحصیل فقط می تونی برای بیماری های بالینی اقدام کنی.
سلام وقت بخیر من سال ۹۱ اقدام به خودکشی با چاقو کردم که شکمم پاره شد و دوتا عمل جراحی کردم و یک هفته در بیمارستان بستری بودم میخواستم ببینم ایا من معاف میشوم؟ضمنا نصف بیشتر بدنمم تتو هست
علی جان باید بررسی بشه که علت خودکشی چه بیماری اعصابی بوده ولی قطعا سابقه خودکشی به معافیت شما کمک می کنه.
سلام خسته نباشید.
من درحال حاظر سرباز هستم و میخام معافیت بگیرم یکی به دلیل بیماری بواسیر و دیگری زخم معده هست.
آیا ممکنه که معاف بشم؟
و درخواست معافیت رو کجا مطرح کنم؟؟؟ ممنون میشم پاسخ بدید
باید خون ریزی داشته باشی. برای شروع باید دفترچه پست کنی و درخواست معافیت پزشکی بدی.
سلام خسته نباشید
آیا میتوان بعد از گرفتن برگه اعزام درخواست معافیت پزشکی کرد؟
اگه مهلت تا اعزام نباشه باید حین خدمت اقدام کنی.
سلام
من جلسه کمیسیون رو در نظام وظیفه شهرمون رفتم یه هزینه ۲۴۰ هزار تومان هم دریافت کردن و گفتن معاف هستی.
آیا الان معافیت من قطعی هست؟ در ادامه باید من کاری انجام بدم یا خودشون تماس میگیرن؟
ممکنه کمیسیون عالی به رای اعتراض کنه و مجدد برات کمیسیون بزارن ممکن هم هست کارتت صادر بشه.
سلام وقتتون بخیر
من امسال کنکور دادم و الان معافیت تحصیلی دارم
بهمن پارسال عمل واریکوسل انجام دادم
ولی الان باز بیماری عود کرده
میتونم معافیت پزشکیمو بگیرم ؟
اگه گرید سه باشه و تو مراکز درمانی مورد تایید نیروهای مسلح عمل کرده باشی شانس داری.
سلام وقت بخير
ايا ميشه درخواست معافيت پزشكي (واسه معاف از ارزم) رو كنسل كرد و اينكه از كجا بايد اقدام كرد؟؟
و اينكه اگر توي جلسه كميسيون حاضر نشم مشكل ساز نميشه؟؟
باید در کمیسیون شرکت کنی منتها تو کمیسیون بگو سالم هستی و هیچ مشکلی نداری.
سلام من تنگی نفس دارم چشم راستمم ضعیفه کف پاهامم صافه آیا امکان معاف شدن هست
حسام جان هر کدوم از این موارد باید به طور جداگانه بررسی بشه و اگه شدید باشه منجر به معافیت دائم میشه.
سلام وقتتون بخیر
اگر جواب کمیسیون منفی باشه و قبل اینکه دفترچه صادر شه میتونیم معافیت تحصیلیمونو اراعه بدیم؟
برای اینکه ببینی جواب کمیسیون چیه و اصلا بری کمیسیون باید دفترپه پست کنی.
سلام،من میخوام کنکور 1400بدم و تا اون موقع 20 سالم میشه،پاهام پرانتزی هست و دو سال پیش رفتم پیش پزشک متخصص که خودش هم تو کار معافیت پزشکی بود و به من گفت میتونی معاف بشی اگه و عمل جراحی کنی نمیتونی معاف بشی الان میخوام بدونم چطور معافیت بگیرم و میترسم برم و معاف نشم و مجبور بشم برم سربازی و کنکور نتونم بدم لطفاً راهنمایی کنید با تشکر.
عارف جان برو مقاله معافیت پا پرانتزی رو بخون و شرایط معافیت رو با وضعیت خودت بسنج.
سلام
یه سوال داشتم
من برگه سبزم گرفتم برای برج 8 ولی کف پام صاف میخواستم برای معافیت اقدام کنم. خودم به دکتر معاینه اولیه گفتم نزن چون برگه سبز برای آزاد سازی مدرک و پاسپورت میخواستم
الان میخوام اقدام کنم کسی میدونه باید چیکار کنم؟
با کف پای صاف معاف نمیشی. حین خدمت هم می تونی بری بهداری اقدام کنی تهش یک معافیت از رزم بهت میدن.
نه همون واسه معاف از رزم برای آموزشی میخوام که مدت دورم کم شه چون برای بعدش امریه گرفتم
سلام من واسه معافیت اقدام کرده بودم رفتم بیمارستان ناجا معاینه کردن گفتند سالم هستی فقط یه ذره ضربان قلبت بالاست و اینکه گفتن جواب محرمانه هس خودمون میفرستیم سوالم اینه آیا معاف از رزم میدن بهم؟وجواب بیمارستان چند روز میکشه تا بیاد؟ و جواب رو از کجا پیگیر باشم؟
مهدی جان قادر به پیشبینی نیستیم.
سلام
الان دو هفته هست وضعیت من از معرفی به مدیر حوزه تغییر نکرده امروز هم از پلیس +10 پرسیدم
مدیر حوزه منظور کیه؟؟
چرا اینقدر طول میکشه؟
مرحله بعدی چی هست؟
نزدیک یک ماهه از معافیت شورای عالی من گذشته.
کاش زودتر مشخص بشه وضعیت کارم هم منتظر اینم.
این موارد رو باید از پلیس + 10 پیگیری کنی باران مشاوره دسترسی به سیستم دولتی نداره.
دانشجوی انصرافی هستم – مهلت یکساله معرفی من شهریور ماه تمام می شود . اگر بخواهم برای معافیت پزشکی اقدام کنم می توان یک هفته مانده به پایان مهلت یکساله همزمان ۲ درخواست در پلیس + ۱۰ ثبت کنم ( یعنی درخواست اعزام و درخواست معافیت پزشکی ) چون نگرانم اگر یک هفته به پایان مهلت یکساله اگر فقط یک درخواست معافیت پزشکی بزنم و نتوانم همزمان درخواست اعزام بزنم وارد غیبت شوم
باید یک جوری اقدام کنی که وارد پروسه غیبت نشی
سلام و عرض ادب و خسته نباشید من دست راستم دچار جراحت و پارگی شدید شده و عمل کردم و بعد از عملم باعث کوتاه شدن تاندون های دستم شده و سه تا انگشت وسط دست راستم صاف نمیشه الانم اقدام کردم برای معافیت دومرحله اول رو پشت سر گذاشتم برای کمیسیون نهایی خیلی استرس دارم در صورتی که جای زخم ها و انگشت هام خودش گویای همه چیزه میخواستم بدونم آیا امیدی هست با این مشکل انگشت هام و دست راستم معاف بشم؟
عوارضي كھ مانع باز شدن و یا تا شدن انگشتان دست شود در بیش از دو انگشت معاف دائم ولی تایید قطعی و نهایی به عهده کمیسیونه.
سلام بنده دانشجوی انصرافی هستم و مهلت یکساله من ۴ شهریور ۱۴۰۰ تمام می شود . من مهر ماه امسال می خوام مجدد دانشگاه ثبت نام کنم ولی ۲ سوال دارم :
۱ – اگــر بخواهم برای معافیت پزشکی اقدام کنم از چند روز قبل از (۴ شهریور) باید اقدام کنم که اگر فرآیند معافیت بیش از یکماه طول کشید وارد غیبت نشوم و مشکلی برای ثبت نام دانشگاه نداشته باشم ؟
۲- اگر یک هفته قبل از ۴ شهریور که مهلت یکساله من تمام میشود اقدام کنم و فرآیند معافیت پزشکی طول بکشد آیا وارد غیبت می شوم و برای ثبت نام دانشگاه در مهر ماه دچار مشکل می شوم ؟
لطفا به ۲ سوال من پاسخ بدید بسیار نگران هستم ممنون .
سهراب جان باید جوری اقدام کنی که قبل از پایان مهلتت اعزام بشی با توجه به اینکه روند کمیسیون طول می کشه و ممکنه بخوای اعتراض هم بزنی قطعا یک ماه کمه.
سلام
من حین خدمت از طریق کمیسیون عالی پزشکی سپاه معاف دائم شدم
و همه کارای تسویه از يگان انجام شده
الان وضعیتم از پلیس 10 پرسیدم زدن معرفی به مدیر حوزه
الان احتمال داره به هر دلیلی مثلا اشتباه تاثیر گذار کمیسیون نظر کمیسیون عالی پزشکی رو رد کنن و برگردونن خدمت؟
چون میگن رای کمیسیون عالی قطعی و لازم الاجراس.
رای شورای عالی قطعی هست.
سلام خسته نباشید ببخشید من برای معاینه پزشکی رفتم برام بیماری پوستی زده گفته شاید معافت کنن من نمیخوام معاف بشم میشه بگین چه کار میتونم بکنم
علی جان تو بیمارستان و کمیسیون و … بگو نمی خوای معاف بشی و می خوای خدمت کنی.