یکی از انواع معافیت های سربازی، معافیت ماده 6 بهزیستی است. در راستای حمایت از معلولان جامعه قانون معافیت ماده 6 بهزیستی در 24 خرداد سال 1402 تغییر کرد. این مقاله نیز بر اساس آخریین تغییرات اعلامی سازمان وظیفه عمومی فراجا به روز شده است.
مشمولان بسیاری هستند که خودشان یا از اعضای خانواده ایشان به عنوان مددجو تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند. معافیت ماده ششم بهزیستی با توافق بین سازمان بهزیستی و ستاد کل نیروهای مسلح صورت گرفته است. در دواقع این معافیت به منظور حمایت از خانواده افراد تحت پوشش بهزیستی در نظر گرفته شده است.
در این مقاله قصد داریم در خصوص معافیت ماده 6 بهزیستی اطلاعات بیشتری را در اختیار مشمولان قرار دهیم.
چه کسانی مددجوی بهزیستی محسوب می شوند؟
چه کسانی می توانند از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کنند؟
آیا با وجود چند برادر در یک خانواده می توان از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کرد؟
مددجو به چه کسی می گویند؟
مددجوی بهزیستی کسی است که به واسطه معلولیت و یا نیاز به حمایت روحی و … تحت پوشش و حمایت سازمان بهزیستی قرار می گیرد. در سازمان بهزیستی معلولیت ها در 6 گروه اصلی دسته بندی می شوند. این گروه ها شرح زیر می باشد. هرکدام از این گروه ها خود نیز زیر شاخه هایی دارند که طیف وسیعی را شامل می شوند.
- معلولیت جسمی حرکتی
- معلولیت ذهنی
- معلولیت بینایی
- معلولیت شنوایی
- معلولیت گفتاری
- معلولیت بیماری روانی مزمن
معافیت ماده 6 بهزیستی چیست؟
در واقع معافیت ماده 6 به منظور حمایت از خانواده هایی است که یک یا دو نفر از اعضای آن خانواده تحت پوشش بهزیستی هستند. این معافیت طی تفاهم نامه ای با سازمان نظام وظیفه عمومی در دهه هشتاد منعقد شد.
در این نوع معافیت در صورتی که یک یا دو نفر از اعضای خانواده شما تحت پوشش بهزیستی باشد، می توانید به واسطه معافیت ماده 6 بهزیستی از معافیت کفالت استفاده کنید و از خدمت سربازی معاف شوید. در ادامه شرایط و قوانین این معافیت بهزیستی را بیان خواهیم نمود.
پنج قانون برای استفاده از معافیت ماده 6 بهزیستی
برای گرفتن معافیت مددجویی بهزیستی باید وضعیت خانوادگی شما در یکی از حالات زیر باشد:
- پدر یا مادرتان به دلیل معلولیت، تحت پوشش بهزیستی باشد.
- حداقل یک نفر از اعضای خانواده (خواهر و برادر) به واسطه معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشند. (سابقا دو نفر نیاز بود)
- شما متاهل باشید و همسرتان به خاطر معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشد.
- فرزندتان به دلیل معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشد.
- حتما لازم نیست مادرتان معلولیت داشته باشد. حتی در صورتی که مادرتان معلول هم نباشد و مادرتان تحت پوشش این سازمان باشد باز هم می توانید برای معافیت اقدام کنید.
در صورتی که شما در خانواده ای زندگی می کنید که شرایط فوق را دارد، می توانید به راحتی و بدون هیچ گونه نگرانی از معافیت ماده 6 استفاده کنید و از خدمت سربازی معاف شوید.
شرط اخذ معافیت ماده 6 بهزیستی
قوانین استفاده از معافیت ماده 6 را گفتیم. اکنون لازم است بدانید خود شما هم باید شرایط خاصی را داشته باشد تا بتواند از این معافیت استفاده کنید.
- شما نباید دارای غیبت سربازی باشید. یعنی در دوران غیبت قبل از تاریخ اعزام قرار نگرفته باشید.
- برای اخذ معافیت تعداد برادرها در یک خانواده مهم نیست. در صورت وجود یک یا چند برادر در خانواده ای یک یا دو نفر از اعضای آن تحت پوشش بهزیستی هستند، یکی از برادرها می تواند از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کند.
آخرین تغییرات در معافیت کفالت ماده شش
سابقا باید پدر یا مادر به دلیل معلولیت شدید تحت پوشش بهزیستی می بودند. درصورت سالم بودم پدر و مادر، تنها در صورتی که دو نفر از اعضای خانواده یعنی خواهر یا برادر ها، تحت پوشش بودند مشمول شانس اولیه کفالت را پیدا می کرد. سرانجام سازمان وظیفه عمومی فراجا در تاریخ 24 خرداد 1402 شرایط جدید معافیت ماده 6 را اعلام کرد.
برای حمایت از خانواده های معلول تحت پوشش بهزیستی، شرط دو فرزندی معلول حذف شد. بدین ترتیب چناچه حتی یکی از اعضای خانواده دچار معلولیت شدید باشد مشمول شانس معافیت بهزیستی ماده 6 را پیدا می کند.
تفاوت معافیت های کفالت با معافیت بهزیستی
در معافیت های کفالت علاوه بر عدم وجود عیبت، باید تنها پسر سالم بالای 18 سال خانواده باشید. مزیت استفاده از معافیت ماده 6 بهزیستی تین است که در صورت وجود چندین پسر بالای 18 سال در خانواده باز هم یکی از آنها می تواند از خدمت سربازی استفاده کند.
آیا می دانستید مشمولان غایب هم تحت شرایطی می توانند از معافیت بهزیستی استفاده کنند.
مراحل معافیت ماده 6 بهزیستی
با توجه به مطالب مذکور، در صورتی که شرایط معافیت سربازی از طریق ماده شش بهزیستی را دارید، به اداره مربوطه مراجعه کرده و درخواست خود را ثبت نمایید. در مرحله دوم کمیسیون صحت ادعای شما را بررسی کرده و در صورت تایید با اخذ معرفی نامه به دفاتر پلیس + 10 مراجعه کنید.
در دفاتر پلیس + 10 درخواست معافیتتان را ثبت می کنید. چنانچه در انجام مراحل معافیت ماده 6 بهزیستی با سوالی مواجه شدید می توانید از مشاوره نظام وظیفه استفاده نمایید.
استشهاد محلی برای معافیت ماده شیش بهزیستی
معافیت مشمولان دارای مادر فاقد شوهر و یا فرزند معلول
بر اساس دستورالعملی که دفتر توانمندسازی خانواده منتشر کرده است، اگر مادر فاقد شوهر (همسر فوت کرده باشد یا طلاق رسمی گرفته باشد) و تحت پوشش بهزیستی باشد، یکی از فرزندانش از سربازی معاف می شود. همچنین مشمولانی که دارای حداقل یک فرزند معلول در خانواده باشند، می توانند بر اساس این توافق نامه از خدمت سربازی معاف شوند.
مهمترین نکته برای گرفتن معافیت از طریق بهزیستی
از سال ۱۳۸۲ بر اساس توافق نامه ای بین سازمان بهزیستی و سازمان نظام وظیفه عمومی ناجا منعقد شد، فرزند سالم خانواده های دارای معلول می تواند از تسهیلات سربازی بهره مند شود. با توجه به اینکه هدف از این نوع معافیت تشویق خانواده به مراقبت از افراد معلول در منزل است، اگر معلول در مراکز شبانه روزی و خارج از محیط خانه نگهداری شود فرد مشمول نمی تواند از این معافیت استفاده کند.
همچنین بخوانید: مراحل اخذ معافیت کفالت مادر
مشاوره معافیت بهزیستی
با توجه به قوانین و تبصره های متعدد برای اخذ معافیت بهزیستی گاها مشمولان برای اخذ این معافیت سردرگم هستند. جالب است بدانید که هر نوع معلولیتی سبب اخذ معافیت از طریق بهزیستی نمی شود.
بر اساس تبصره ماده «1»قانون حمایت جامع از حقوق معلولان، معلولیت در سه حوزه جسمی، ذهنی و روانی دسته بندی شده است. منظور از معلولیت جسمی–حرکتی وجود معلولیت در حوزه های جسمی (ارتوپدی،جراحی مغز و اعصاب و …)بینایی ،شنوایی و گفتاری می شود.
معافیت بهزیستی به هر سه حوزه فوق تعلق نمی گیرد!!! از این رو اخذ مشاوره برای معافیت بهزیستی امری ضروری به نظر می رسد.
یکی دیگر از متداول ترین ابهامات کسانی که مادرشان تحت پوشش بهزیستی است این است که “آیا وضعیت جسمانی پدر در اخذ این معافیت تاثیرگذار است؟” یعنی “اگر پدر سالم باشد باز هم می توان از معافیت ماده 6 استفاده کرد؟”
برای اخذ پاسخ سوالات خود از باران مشاوره کمک بگیرید.




تماس :0634301-0996
سلام من پدرم ۸۰ سال سن داره و تحت پوشش بهزیستی هستش ضمنأ کارت ایثارگری دارع و از چند سال بخاطر تصادف از کارافتادگی دارن کع عمل طحال انجام داده و سنگ مثانه،چشماش آب مروارید و ضعیف هستش یا با وجود برادر میتونم برای معافیت ماده ۶ بهزیستی اقدام کنم
اگه به خاطر کهولت سن تحت پوشش بهزیستی نباشه و معلولیت شدید باشه منعی نداره
سلام.پدر بنده معلولیت شنوایی دارن و عضو بهزیستی نیز هستند.یکی از گوش ها کامل ناشنوا و دیگری ۸۰ درصد هست(دیسپلین).
برادر بزرگتر از معافیت استفاده نکردن ولی سربازیشون به محل زندگی انداختن.
حال من میتونم کفالت پدر رو بگیرم و معاف شم؟
غیبت هم ندارم
اگه معلولیت شدید باشه
سلام من تنها یک برادر دارم که معلول از نظر بهزیستی متوسط بالای هجده سال که معافیتش رو تازه گرقته و پدرم معلول خفیف هست.البته احرازشدن عضو بهزیستیشون زیریکساله. من غیبت ندارم. خواستم ببینم من میتونم معافیت بگیرم؟ از طریق ترکیب این دونفریا حتما باید شدید باشه؟
باید پدر از کارافتاده باشه
باسلام
مادر من قطع عضوه از ناحیه پا چپ ده سانت از رانش بیشتر باقی نیست کمیسیون بهزیستی استان شدید اعلام کردن برای کفالت اقدام کردم و غیبت ندارم شش برادر دارم آیا به من معافیت کفالت مادرمو میدن
ممنون از راهنمایتون
شما شانس معافیت دارید
سلام خسته نباشید من یک خواهر و یک برادر معلول ذهنی متوسط عضو بهزیستی دارم تنها پسر سالم خانواده هستم پدرم در قید حیات هستند معافیت شامل بنده میشود
احتمال اینکه معافیت ندهند زیاد است
سلام ما دوتا برادریم
برادرم بزرگتر از خودمه و دارای معلولیت شدید ذهنی مادرزادی هستش
من شنیدم اگه تاریخ معلولیتبرادرم قبل از تاریخ مشمول شدنه من باشه غیبت دوساله من لحاظ نمیشه تو کمیسون
خب برادر من از وقتی بدنیا اومد دارای معلولیت شدید بود
خواستم بدونم با این شرایط امکان معافیت من هست ؟ممنون از شما
سابقا به سوال شما جواب دادیم. لطفا از تکرار پرسش خودداری کنید. اگر ابهامی دارید خطوط مشاوره در سایت قرار داده شده است. تماس بگیرید.
سلام ممنون از پاسخگوییتون
متاسفانه جواب شما واسه من قابل رویت نیست
و من هرچی میگردم نمیتونم جواب سوالم که شما دادین رو پیدا کنم
ممنون میشم کمکم کنید
از خطوط مشاوره استفاده کنین
سلام
من پدرم تحت پوشش کمیته امداد هستش و من آخرین پسر هستم، از کار افتادع هست پدرم و چشماش تقریبا نابینا می باشد، من میتونم اقدام کنم از طرف بهزیستی برای معافیت؟
اگر برادر بالای 18 سال دارید از طریق بهزیستی اقدام کنید
سلام من برادرم جزو بهزیستی هس و معاف شده بوده اسکیزوفرنی شدید هم داره نیاز هس ک داداشمو ببرم اونجا ک حرفامو تایید کنه و بعد معاف بشم؟ و یا فقط خودم نیاز هس برم کمیسیون
سپاس
بهتره از خطوط مشاوره استفاده کنی
من با ماده ۶ برای توجیه غیبت و کفالت اقدام کردم پلیس +۱۰ میگه موافقت شده با توجیه غیبتم الان ۳ بار هم کمیسیون برگزار کردن و تایید شده
الان غیبت توجیه شده کار گفالتم حل شده یا واسه گرفتن معافیت کفالت باید دوباره کمیسیون بریم؟؟
محممد جان باید اطلاعات کامل تری از پرونده شما داشته باشیم لطفا تماس بگیرید.
سلام من 1401/06/23معرفی به صدور کارت شدم چندماه دیگه کارت معافیت کفالت پدر نیازمند مراقبت ماده6بهزیستی به درخانه مان پست می شود
سلام
نهایتا تا 45 روز
سلام من مشمول خدمت سربازی هستم و غیبتی ندارم تا الان.
پدره من سکته مغزی کردن و یک طرف بدن فلج هستش ولی عضو بهزیستی نیستن، اگر اقدام کنیم برای بهزیستی بعد از اون میتونیم از بند ۶ بهزیستی برای معافیت استفاده کنم؟
سلام
برای استفاده از بند 6 باید یکسال عضو باشی تا بهت نامه بدن
اگه تا اون موقع غیبت نمیخوری مشکلی نیست
سلام . برادر بزرگ من از طریق کفالت پدرم که معلول بوده معافیت گرفته
الان من میتوانم از طریف کفالت مادرم که به دلیل بیماری مزمن تحت پوشش است ، برای کفالت او اقدام و از معافیت استفاده کنم؟
سلام.یله در صورتی که معلولیت ایشون شدید باش میتونین از طریق کفالت ماده 6 بهزیستی برای معافیت اقدام کنید.
سلام
من دو تا برادر بزرگتر دارم که سربازی رفتن
مادرم عضو بهزیستی و میخواد من و به عنوان کفیل از طریق بهزیستی انتخاب کنه
من العان 2 ماه از سربازیم گدشته ، بهزیستی گفته برای معافیت باید یک سال بگذره از زمانی که مادرم حقوق میگیره و العان تازه 4 ماهه که از بهزیستی حقوق میگیره
سوال اولم الان در سرباز هستم میتونم از این قانون معافیت استفاده کنم؟
سوال دوم اگر بتونم اون زمان معاف بشم اما در حین خدمت اضافه خدمت خورده باشم مثلا چند روز ، این ممکنه مانع معافیتم بشه؟
سلام
غیبت مانع معافیتت میشه مگه اینکه توجیهش کنی
بعد از حقوق گرفتن مادر میتونی با نوجیه غیبت اقدام کنی
سلام وقت بخیر من پدرم زنده هستن مادرم بخاطر سکته و خشک شدن یه دست و پاش تحت چوشش بهزیستی قرار گرفته برهدر بزرگمم ازدواج کرده و جدا زندگی میکنه میخواستم بدونم کفالت مادر شامل من میشه؟ اخه با توجه به متنی که خوندم ظاهرا وجود پدر و برادر نباید مانع باشه
سلام
وجود پدر مانعه
اخه من هر۰ی خوندم در مورد پدر چیزی نگفته بود تازه نوشته شده که تو این نوع کفالت پدر انتخاب میکنه کدوم فرزند معاف شه خب وقتی این گفته شده پس نباید مانع شه که
عزیز یک فرزند مادر تحت پوشش که شوهر نداشته باشه معافه
مادر شما همسر داره
مگه انکه پدر از کار افتاده باشه
ممنون از پاسخگوییتون من با توجه به این که برادر بزرگتر دارم معافیت کفالت نمیتوانم اقدام کنم و معافیت ماده 6 که از نظر تعداد برادران محدودیت ندارد میتونم آیا معافیت ماده6 هم مانند معافیت کفالت توجه ایی به داشتن معافیت موقت ندارد ؟
میتونی حین تحصیل اقدام کنی
سلام
من پدرم عضو بهزیستی هست و جسمی حرکتی شدید هست آیا من با وجود اینکه معافیت تحصیلی دارم میتونم برای معافیت ماده6 اقدام کنم؟
سلام.شما میتونین برای معافیت کفالت پدر اقدام کنید و در صورتی که در کمیسیون پزشکی نظام وطیفه ایشون رو نیازمند مراقبت تشخیص بدن (برای انجام کارهای شخصی خودش هم نیازمند کمک باشد) برای شما معافیت د ائم از طریق کفالت پدر را در نظر خواهند گرفت.
سلام وقت بخیر
من برای ماده 6 بهزیستی اقدام کردم، بعد از اینکه درجه معلولیت شدید صادر شد خود بهزیستی تماس گرفت که به بیمارستان نظامی مراجعه کنم، بعد از حدود 2 ماه تماس گرفتن که جواب بیمارستان آمده و یک کمیسیون دیگه در خود بهزیستی برگزار شد، و بعد از کمیسیون بهم نامه 3 برگی دادن برای پلیس + 10، بعد از تکمیل فرم های و مدارک در پلیس + 10، پرونده و دادن برای مراجعه به نظام وظیفه استان، در آنجا هم یک کمیسون دیگر برگزار شد و گفتن نتیجه و یک ماه دیگه بیاید بهتون بگیم، میشه بفرمایید الان تو کدوم فرآیند هستم؟ از خود بهزیستی پرسیدیم گفتند شما بیمارستان نظامی رفتی یک کمیسیون بیشتر برگذار نمیشه، اما اینکه گفتند یک ماه دیگه بیاید خوب عجیب بود، ممنون میشم جواب بدید متاسفانه تو تعطیلات عید هم هستیم و بی خبری و استرس خیلی اذیت می کنه. ممنون
سلام. جواب نهایی کمیسیون کفالت ماده 6 بهزیستی ملاک هست و از طریق قسمت مربوط به خود مشمول در سایت نظام وظیفه میتونین نتیجه و رای کمیسیون رو مطلع بشین.