یکی از انواع معافیت های سربازی، معافیت ماده 6 بهزیستی است. در راستای حمایت از معلولان جامعه قانون معافیت ماده 6 بهزیستی در 24 خرداد سال 1402 تغییر کرد. این مقاله نیز بر اساس آخریین تغییرات اعلامی سازمان وظیفه عمومی فراجا به روز شده است.
مشمولان بسیاری هستند که خودشان یا از اعضای خانواده ایشان به عنوان مددجو تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند. معافیت ماده ششم بهزیستی با توافق بین سازمان بهزیستی و ستاد کل نیروهای مسلح صورت گرفته است. در دواقع این معافیت به منظور حمایت از خانواده افراد تحت پوشش بهزیستی در نظر گرفته شده است.
در این مقاله قصد داریم در خصوص معافیت ماده 6 بهزیستی اطلاعات بیشتری را در اختیار مشمولان قرار دهیم.
چه کسانی مددجوی بهزیستی محسوب می شوند؟
چه کسانی می توانند از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کنند؟
آیا با وجود چند برادر در یک خانواده می توان از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کرد؟
مددجو به چه کسی می گویند؟
مددجوی بهزیستی کسی است که به واسطه معلولیت و یا نیاز به حمایت روحی و … تحت پوشش و حمایت سازمان بهزیستی قرار می گیرد. در سازمان بهزیستی معلولیت ها در 6 گروه اصلی دسته بندی می شوند. این گروه ها شرح زیر می باشد. هرکدام از این گروه ها خود نیز زیر شاخه هایی دارند که طیف وسیعی را شامل می شوند.
- معلولیت جسمی حرکتی
- معلولیت ذهنی
- معلولیت بینایی
- معلولیت شنوایی
- معلولیت گفتاری
- معلولیت بیماری روانی مزمن
معافیت ماده 6 بهزیستی چیست؟
در واقع معافیت ماده 6 به منظور حمایت از خانواده هایی است که یک یا دو نفر از اعضای آن خانواده تحت پوشش بهزیستی هستند. این معافیت طی تفاهم نامه ای با سازمان نظام وظیفه عمومی در دهه هشتاد منعقد شد.
در این نوع معافیت در صورتی که یک یا دو نفر از اعضای خانواده شما تحت پوشش بهزیستی باشد، می توانید به واسطه معافیت ماده 6 بهزیستی از معافیت کفالت استفاده کنید و از خدمت سربازی معاف شوید. در ادامه شرایط و قوانین این معافیت بهزیستی را بیان خواهیم نمود.
پنج قانون برای استفاده از معافیت ماده 6 بهزیستی
برای گرفتن معافیت مددجویی بهزیستی باید وضعیت خانوادگی شما در یکی از حالات زیر باشد:
- پدر یا مادرتان به دلیل معلولیت، تحت پوشش بهزیستی باشد.
- حداقل یک نفر از اعضای خانواده (خواهر و برادر) به واسطه معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشند. (سابقا دو نفر نیاز بود)
- شما متاهل باشید و همسرتان به خاطر معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشد.
- فرزندتان به دلیل معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشد.
- حتما لازم نیست مادرتان معلولیت داشته باشد. حتی در صورتی که مادرتان معلول هم نباشد و مادرتان تحت پوشش این سازمان باشد باز هم می توانید برای معافیت اقدام کنید.
در صورتی که شما در خانواده ای زندگی می کنید که شرایط فوق را دارد، می توانید به راحتی و بدون هیچ گونه نگرانی از معافیت ماده 6 استفاده کنید و از خدمت سربازی معاف شوید.
شرط اخذ معافیت ماده 6 بهزیستی
قوانین استفاده از معافیت ماده 6 را گفتیم. اکنون لازم است بدانید خود شما هم باید شرایط خاصی را داشته باشد تا بتواند از این معافیت استفاده کنید.
- شما نباید دارای غیبت سربازی باشید. یعنی در دوران غیبت قبل از تاریخ اعزام قرار نگرفته باشید.
- برای اخذ معافیت تعداد برادرها در یک خانواده مهم نیست. در صورت وجود یک یا چند برادر در خانواده ای یک یا دو نفر از اعضای آن تحت پوشش بهزیستی هستند، یکی از برادرها می تواند از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کند.
آخرین تغییرات در معافیت کفالت ماده شش
سابقا باید پدر یا مادر به دلیل معلولیت شدید تحت پوشش بهزیستی می بودند. درصورت سالم بودم پدر و مادر، تنها در صورتی که دو نفر از اعضای خانواده یعنی خواهر یا برادر ها، تحت پوشش بودند مشمول شانس اولیه کفالت را پیدا می کرد. سرانجام سازمان وظیفه عمومی فراجا در تاریخ 24 خرداد 1402 شرایط جدید معافیت ماده 6 را اعلام کرد.
برای حمایت از خانواده های معلول تحت پوشش بهزیستی، شرط دو فرزندی معلول حذف شد. بدین ترتیب چناچه حتی یکی از اعضای خانواده دچار معلولیت شدید باشد مشمول شانس معافیت بهزیستی ماده 6 را پیدا می کند.
تفاوت معافیت های کفالت با معافیت بهزیستی
در معافیت های کفالت علاوه بر عدم وجود عیبت، باید تنها پسر سالم بالای 18 سال خانواده باشید. مزیت استفاده از معافیت ماده 6 بهزیستی تین است که در صورت وجود چندین پسر بالای 18 سال در خانواده باز هم یکی از آنها می تواند از خدمت سربازی استفاده کند.
آیا می دانستید مشمولان غایب هم تحت شرایطی می توانند از معافیت بهزیستی استفاده کنند.
مراحل معافیت ماده 6 بهزیستی
با توجه به مطالب مذکور، در صورتی که شرایط معافیت سربازی از طریق ماده شش بهزیستی را دارید، به اداره مربوطه مراجعه کرده و درخواست خود را ثبت نمایید. در مرحله دوم کمیسیون صحت ادعای شما را بررسی کرده و در صورت تایید با اخذ معرفی نامه به دفاتر پلیس + 10 مراجعه کنید.
در دفاتر پلیس + 10 درخواست معافیتتان را ثبت می کنید. چنانچه در انجام مراحل معافیت ماده 6 بهزیستی با سوالی مواجه شدید می توانید از مشاوره نظام وظیفه استفاده نمایید.
استشهاد محلی برای معافیت ماده شیش بهزیستی
معافیت مشمولان دارای مادر فاقد شوهر و یا فرزند معلول
بر اساس دستورالعملی که دفتر توانمندسازی خانواده منتشر کرده است، اگر مادر فاقد شوهر (همسر فوت کرده باشد یا طلاق رسمی گرفته باشد) و تحت پوشش بهزیستی باشد، یکی از فرزندانش از سربازی معاف می شود. همچنین مشمولانی که دارای حداقل یک فرزند معلول در خانواده باشند، می توانند بر اساس این توافق نامه از خدمت سربازی معاف شوند.
مهمترین نکته برای گرفتن معافیت از طریق بهزیستی
از سال ۱۳۸۲ بر اساس توافق نامه ای بین سازمان بهزیستی و سازمان نظام وظیفه عمومی ناجا منعقد شد، فرزند سالم خانواده های دارای معلول می تواند از تسهیلات سربازی بهره مند شود. با توجه به اینکه هدف از این نوع معافیت تشویق خانواده به مراقبت از افراد معلول در منزل است، اگر معلول در مراکز شبانه روزی و خارج از محیط خانه نگهداری شود فرد مشمول نمی تواند از این معافیت استفاده کند.
همچنین بخوانید: مراحل اخذ معافیت کفالت مادر
مشاوره معافیت بهزیستی
با توجه به قوانین و تبصره های متعدد برای اخذ معافیت بهزیستی گاها مشمولان برای اخذ این معافیت سردرگم هستند. جالب است بدانید که هر نوع معلولیتی سبب اخذ معافیت از طریق بهزیستی نمی شود.
بر اساس تبصره ماده «1»قانون حمایت جامع از حقوق معلولان، معلولیت در سه حوزه جسمی، ذهنی و روانی دسته بندی شده است. منظور از معلولیت جسمی–حرکتی وجود معلولیت در حوزه های جسمی (ارتوپدی،جراحی مغز و اعصاب و …)بینایی ،شنوایی و گفتاری می شود.
معافیت بهزیستی به هر سه حوزه فوق تعلق نمی گیرد!!! از این رو اخذ مشاوره برای معافیت بهزیستی امری ضروری به نظر می رسد.
یکی دیگر از متداول ترین ابهامات کسانی که مادرشان تحت پوشش بهزیستی است این است که “آیا وضعیت جسمانی پدر در اخذ این معافیت تاثیرگذار است؟” یعنی “اگر پدر سالم باشد باز هم می توان از معافیت ماده 6 استفاده کرد؟”
برای اخذ پاسخ سوالات خود از باران مشاوره کمک بگیرید.




تماس :0634301-0996
سلام مادر من تحت پوشش بهزیستی و هست و کارت معلولیت داره دارای اختلال حرکتی هست و به خاطر بیماری صعب العلاج ام اس طبق نظر پزشک و بهزیستی نیاز به پرستار ۲۴ ساعته داره یک برادر کوچکتر از خودم دارم و پدرم هم در قید حیات هست میخواستم ببینم درصد معافیت من چقدره؟
سلام حسین جان
شرایط معافیت ماده 6 بهزیستی را دارید و می توانید از این معافیت استفاده کنید.
سلام من یه داداش دارم تحت پوشش بهزیستیه میشه از طریق داداشم معافیت بگیرم
سلام آرشام
برای ماده 6 بهزیستی باید حداقل 2 نفر از برادر یا خواهر های شما یا پدر یا مادرتان تحت پوشش بهزیستی باشند.
سلام من پدر و مادرم زنده هستن ولی در پوشش بهزیستی نیستن ولی یک خواهر دارم که به دلایل مشکل ذهنی جزو بهزیستی هست میخواستم ببینم میتونم از طریق خواهرم معاف بشم یا نه
سلام آقای طاهری
متاسفانه با توجه به توضیحاتی دادید معافیت ماده 6 بهزیستی شامل شما نمی شود.
سلام من تک پسر خانواده هستم و چهار خواهر دارم،ولی تحت پوشش کمیته و بهزیستی نیستم ،ولی دوتا از خواهرم تحت پوشش بهزیستی هستن(به علت مشکل شنوایی و تکلم)،و پدر هم کارمند و در قید حیات هست،.آیا به بنده معافی تعلق میگیرد؟
فقط شرط تحت نظر کمیته و بهزیستی بودن پدر یا مادر را ندارم،ولی در عوض دوتا از خواهرام تحت پوشش بهزیستی هستن
ممنون منتظر جوابتون هستم
سلام محمدرضا
شانس معافیت ماده 6 بهزیستی را دارید. هر چه سریع تر با مرکز تماس بگیرید.
سلام
خسته نباشید
من تک پسرم و پدرم دارای معلولیت جسمی خفیف هستند و در بهزیستی هم پرونده دارند 60 هم سن دارند یه گوششون هم از نظر شنوایی مشکل داره، آیا می توانم از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کنم؟
سلام محمد جان
شما شرایط استفاده از این معافیت را تحت شرایطی دارید. با مرکز تماس بگیرید.
سلام عرض شد
سوال بنده خیلی کوتاه هست ممنون اگه راهنمایی کنین.
من مادرم فلج صد در صد بودن و مبتلا به بیماری ALS همون MS حاد و با دستگاه زنده بودن. قبل از فوت مادر از بهزیستی برای تشکیل پرونده اومدن خونه و مادر رو دیدن و گزازش رو فرستادن .. و گفتن تا ۶،۷ ماه طول میکشه . و احتمال معافیت دائمی من طبق بنده کفالت حتمی بود. اما ۲ هفته بعد این ماجرا مادر عمرشونو دادن به شما و فوت شدن متسفانه …….
خواستم جویا شم الان دیگه جزو معافیت به حساب نمیام یعنی ؟
سلام سینای عزیز
متاسفانه به دلیل فوت مادرتان، دیگر معافیت ماده 6 بهزیستی شامل شما نمی شود.
سلام من دراسفندماه بیست سالم تموم میشه وخودم بیماری هالوکس والگوس بونیون انحراف شست پا دارم ومادرم هم معلول هست وبرادری ندارم فقط یه خواهر12 ساله دارم کمک مادرم بایدباشم چون پدرم به خاطراعتیاد وکارش اینجانیست ایا من معاف ازسربازی میشوم ممنون اگرپاسخ دهید
حمید جان سلام
با توجه به سوالتون توصیه می کنیم با مرکز مشاوره تماس بگیرید.
باسلام
ما ۷تا فرزند هستیم ۳تا برادر و ۴تا خواهر.من فرزند اخر خانواده هستم.پدر من فوت شدن و برادر بزرگم حدود ۱۰ سال قبل کفالت مادرمرو گرفت و معاف از خدمت سربازی شد.الان برادرم تو یک شهر دیگه زندگی میکنه و من و مادرم با هم زندگی میکنیم.من حدود یک ماه از خدمت اموزشیم میگذره بهم گفتن میشه اگه مادر عضو بهزیستی باشه منم معاف بشم ممنون میشم اگه راهنماییم کنید.
با توجه به اینکه دارای برادرهای بزرگتر هستید و برادر دیگر کفیل مادرتان هستند، معافیت کفالت دیگر شامل شما نمی شود.
سلام ببخشید خواستم بدونم برادر من کفالت پدرم گرفته و معاف شد الان مادرم به دلیل بیماری ناتوانی زیر نظر بهزیستی هست ایا من میتونم طبق ماده ۶ بهزیستی معافیت بگیرم ؟
سلام هادی جان
احتمالا به دلیل اینکه برادر شما، بخاطر کفالت پدر معاف شده اند، نتوانید از این معافیت استفاده کنید.
اگر مادر شما به عنوان ناتوان و نیازمند به مراقبت محسوب می شوند، از طریق بهزیستی درخواست خود را به نظام وظیفه مبنی بر معافیت ماده 6 ارسال کنید.
با سلام پدر من جفت کلیه هاش از کار افتادن بطور کامل میخواست بدونم آیا میشه از معافیت کفالت بهزیستی استفاده کنم یا خیر؟
رضا جان سلام
اولا که پدر شما باید تحت پوشش بهزیستی باشند.
دوما باید دید آیا از دید بهزیستی و نظام وظیفه پدر شما از کار افتاده و نیازمند به مراقبت تشخیص داده می شود یا خیر.
سلام.پدر من معلولیت شنوایی دارد ..کر و لال است و تحت پوشش بهزیستی است…مادر.خواهر و برادر کوچکترم هیچ گونه معلولیت و مشکلی ندارند>آیا من معاف میشوم .میتونم کفالت ماده 6 بهزیستی رو بگیرم؟؟؟
سلام علی آقا
با توجه به معلولیت پدرتان و عضو بهزیستی بودن شما معاافیت ماده 6 را خواهید گرفت.
سلام
پدر بنده دارای دو همسر استوبنده تنها فرزند از همسر دوم هستم.از همسر اول دو دختر و یک پسر دارد که یک دختر معلول ذهنی بوده و برادرم نیز به دلیل نداشتن چهار انگشت پا معافیت پزشکی گرفته است و از بنده بزرگتر بوده و متاهل می باشد.خواهر معلولم تحت پوشش بهزیستی است وپدرم نیز 73 سال دارد. آیا بنده می توانم برای معافیت کفالت اقدام نمایم؟ برادرم تحت پوشش بهزیستی نیست اگر برادرم نیز تحت پوشش بهزیستی برود چطور؟
علی جان سلام
در صورتی که برادر شما نیز ناتوان محسوب شود، می توانید برای معافیت کفالت پدر به دلیل کهولت سن اقدام کنید.
اما در حالت کلی اگر برادرتان هم تحت پوشش بهزیستی باشد نمی توانید از معافیت ماده 6 استفاده کنید چون از طرف بهزیستی برادرتان ناتوان محسوب نمی شود.
سلام خسته نباشید من چهار برادر بزرگتر از خودم دارم که متاهلن و همه خدمت کردن و پدرمم فوت شدن و من با مادرم که بیماری قلبی داره و عمل قلب داشته زندگی میکنم ولی مادرم تحت پوشش بهزیستی نیست من میتونم مادرمو تحت پوشش بهزیستی کنم و از این قانون برای کفالت مادرم استفاده کنم؟
سلام محمد
اگر بهزیستی موافقت کند می توانید ایشان را تحت پوشش بهزیستی ببرید. از طرفی صرفا تحت پوشش بودن ملاک نمی باشد بلکه سن مادر و همچنین شدت بیماری نیز مهم است.
سلام من پدرم پیوند کلیه انجام داده و عمل قلب باز کرده و دو برادر نیز دارم به من گفتن ک حتی با وجود برادر یک پسر میتواند از ماده ۶ بهزیستی استفاده کند ایا درست است و همچنین مادرم بیماری صرع دارد و سن پدرم 70 سال میباشد و دو برادر ازدواج کرده اند
مجید جان سلام
بله درست است اما به شرطی که پدر شما تحت پوشش بهزیستی باشد و سنشان کمتر از هفتاد سال باشد. پس بابت پدر نمی توانید اقدام کنید.
اما بابت مادر در صورتی که تحت پوشش بهزیستی باشد و به دلیل بیماری شدید نیازمند به مراقبت باشد می توانید از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کنید.
سلام، یه سوال داشتم و ممنون میشم که پاسخ بدید،
برادر من با کفالت پدرم 10 سال قبل معاف شدند (اون زمان امکان معافیت کفالت با سن پدر بالای 60 سال وجود داشت) و الان بردارم خارج از کشور اقامت دارند. پدرم طی 3 سال گذشته به آلزایمر نوع حاد مبتلا شده. چند سال من غیبت داشتم به دلیل بیماری پدر، خواستم ببینم امکان توجیه غیبت و همچنین استفاده از ماده 6 بهزیستی برای معافیت وجود داره یا خیر؟
سهیل جان سلام
اولا شما در صورتی می توانید برای کفالت پدر اقدام کنید که از سوی پدرتان، صلاحیت برادرتان برای کفالت لغو شود. دوما اگر غیبت شما پس از بیماری پدرتان و یا پس از ورود ایشان به سن 70 سال باشد قابل توجیه خواهد بود.