یکی از انواع معافیت های سربازی، معافیت ماده 6 بهزیستی است. در راستای حمایت از معلولان جامعه قانون معافیت ماده 6 بهزیستی در 24 خرداد سال 1402 تغییر کرد. این مقاله نیز بر اساس آخریین تغییرات اعلامی سازمان وظیفه عمومی فراجا به روز شده است.
مشمولان بسیاری هستند که خودشان یا از اعضای خانواده ایشان به عنوان مددجو تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند. معافیت ماده ششم بهزیستی با توافق بین سازمان بهزیستی و ستاد کل نیروهای مسلح صورت گرفته است. در دواقع این معافیت به منظور حمایت از خانواده افراد تحت پوشش بهزیستی در نظر گرفته شده است.
در این مقاله قصد داریم در خصوص معافیت ماده 6 بهزیستی اطلاعات بیشتری را در اختیار مشمولان قرار دهیم.
چه کسانی مددجوی بهزیستی محسوب می شوند؟
چه کسانی می توانند از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کنند؟
آیا با وجود چند برادر در یک خانواده می توان از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کرد؟
مددجو به چه کسی می گویند؟
مددجوی بهزیستی کسی است که به واسطه معلولیت و یا نیاز به حمایت روحی و … تحت پوشش و حمایت سازمان بهزیستی قرار می گیرد. در سازمان بهزیستی معلولیت ها در 6 گروه اصلی دسته بندی می شوند. این گروه ها شرح زیر می باشد. هرکدام از این گروه ها خود نیز زیر شاخه هایی دارند که طیف وسیعی را شامل می شوند.
- معلولیت جسمی حرکتی
- معلولیت ذهنی
- معلولیت بینایی
- معلولیت شنوایی
- معلولیت گفتاری
- معلولیت بیماری روانی مزمن
معافیت ماده 6 بهزیستی چیست؟
در واقع معافیت ماده 6 به منظور حمایت از خانواده هایی است که یک یا دو نفر از اعضای آن خانواده تحت پوشش بهزیستی هستند. این معافیت طی تفاهم نامه ای با سازمان نظام وظیفه عمومی در دهه هشتاد منعقد شد.
در این نوع معافیت در صورتی که یک یا دو نفر از اعضای خانواده شما تحت پوشش بهزیستی باشد، می توانید به واسطه معافیت ماده 6 بهزیستی از معافیت کفالت استفاده کنید و از خدمت سربازی معاف شوید. در ادامه شرایط و قوانین این معافیت بهزیستی را بیان خواهیم نمود.
پنج قانون برای استفاده از معافیت ماده 6 بهزیستی
برای گرفتن معافیت مددجویی بهزیستی باید وضعیت خانوادگی شما در یکی از حالات زیر باشد:
- پدر یا مادرتان به دلیل معلولیت، تحت پوشش بهزیستی باشد.
- حداقل یک نفر از اعضای خانواده (خواهر و برادر) به واسطه معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشند. (سابقا دو نفر نیاز بود)
- شما متاهل باشید و همسرتان به خاطر معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشد.
- فرزندتان به دلیل معلولیت تحت پوشش بهزیستی باشد.
- حتما لازم نیست مادرتان معلولیت داشته باشد. حتی در صورتی که مادرتان معلول هم نباشد و مادرتان تحت پوشش این سازمان باشد باز هم می توانید برای معافیت اقدام کنید.
در صورتی که شما در خانواده ای زندگی می کنید که شرایط فوق را دارد، می توانید به راحتی و بدون هیچ گونه نگرانی از معافیت ماده 6 استفاده کنید و از خدمت سربازی معاف شوید.
شرط اخذ معافیت ماده 6 بهزیستی
قوانین استفاده از معافیت ماده 6 را گفتیم. اکنون لازم است بدانید خود شما هم باید شرایط خاصی را داشته باشد تا بتواند از این معافیت استفاده کنید.
- شما نباید دارای غیبت سربازی باشید. یعنی در دوران غیبت قبل از تاریخ اعزام قرار نگرفته باشید.
- برای اخذ معافیت تعداد برادرها در یک خانواده مهم نیست. در صورت وجود یک یا چند برادر در خانواده ای یک یا دو نفر از اعضای آن تحت پوشش بهزیستی هستند، یکی از برادرها می تواند از معافیت ماده 6 بهزیستی استفاده کند.
آخرین تغییرات در معافیت کفالت ماده شش
سابقا باید پدر یا مادر به دلیل معلولیت شدید تحت پوشش بهزیستی می بودند. درصورت سالم بودم پدر و مادر، تنها در صورتی که دو نفر از اعضای خانواده یعنی خواهر یا برادر ها، تحت پوشش بودند مشمول شانس اولیه کفالت را پیدا می کرد. سرانجام سازمان وظیفه عمومی فراجا در تاریخ 24 خرداد 1402 شرایط جدید معافیت ماده 6 را اعلام کرد.
برای حمایت از خانواده های معلول تحت پوشش بهزیستی، شرط دو فرزندی معلول حذف شد. بدین ترتیب چناچه حتی یکی از اعضای خانواده دچار معلولیت شدید باشد مشمول شانس معافیت بهزیستی ماده 6 را پیدا می کند.
تفاوت معافیت های کفالت با معافیت بهزیستی
در معافیت های کفالت علاوه بر عدم وجود عیبت، باید تنها پسر سالم بالای 18 سال خانواده باشید. مزیت استفاده از معافیت ماده 6 بهزیستی تین است که در صورت وجود چندین پسر بالای 18 سال در خانواده باز هم یکی از آنها می تواند از خدمت سربازی استفاده کند.
آیا می دانستید مشمولان غایب هم تحت شرایطی می توانند از معافیت بهزیستی استفاده کنند.
مراحل معافیت ماده 6 بهزیستی
با توجه به مطالب مذکور، در صورتی که شرایط معافیت سربازی از طریق ماده شش بهزیستی را دارید، به اداره مربوطه مراجعه کرده و درخواست خود را ثبت نمایید. در مرحله دوم کمیسیون صحت ادعای شما را بررسی کرده و در صورت تایید با اخذ معرفی نامه به دفاتر پلیس + 10 مراجعه کنید.
در دفاتر پلیس + 10 درخواست معافیتتان را ثبت می کنید. چنانچه در انجام مراحل معافیت ماده 6 بهزیستی با سوالی مواجه شدید می توانید از مشاوره نظام وظیفه استفاده نمایید.
استشهاد محلی برای معافیت ماده شیش بهزیستی
معافیت مشمولان دارای مادر فاقد شوهر و یا فرزند معلول
بر اساس دستورالعملی که دفتر توانمندسازی خانواده منتشر کرده است، اگر مادر فاقد شوهر (همسر فوت کرده باشد یا طلاق رسمی گرفته باشد) و تحت پوشش بهزیستی باشد، یکی از فرزندانش از سربازی معاف می شود. همچنین مشمولانی که دارای حداقل یک فرزند معلول در خانواده باشند، می توانند بر اساس این توافق نامه از خدمت سربازی معاف شوند.
مهمترین نکته برای گرفتن معافیت از طریق بهزیستی
از سال ۱۳۸۲ بر اساس توافق نامه ای بین سازمان بهزیستی و سازمان نظام وظیفه عمومی ناجا منعقد شد، فرزند سالم خانواده های دارای معلول می تواند از تسهیلات سربازی بهره مند شود. با توجه به اینکه هدف از این نوع معافیت تشویق خانواده به مراقبت از افراد معلول در منزل است، اگر معلول در مراکز شبانه روزی و خارج از محیط خانه نگهداری شود فرد مشمول نمی تواند از این معافیت استفاده کند.
همچنین بخوانید: مراحل اخذ معافیت کفالت مادر
مشاوره معافیت بهزیستی
با توجه به قوانین و تبصره های متعدد برای اخذ معافیت بهزیستی گاها مشمولان برای اخذ این معافیت سردرگم هستند. جالب است بدانید که هر نوع معلولیتی سبب اخذ معافیت از طریق بهزیستی نمی شود.
بر اساس تبصره ماده «1»قانون حمایت جامع از حقوق معلولان، معلولیت در سه حوزه جسمی، ذهنی و روانی دسته بندی شده است. منظور از معلولیت جسمی–حرکتی وجود معلولیت در حوزه های جسمی (ارتوپدی،جراحی مغز و اعصاب و …)بینایی ،شنوایی و گفتاری می شود.
معافیت بهزیستی به هر سه حوزه فوق تعلق نمی گیرد!!! از این رو اخذ مشاوره برای معافیت بهزیستی امری ضروری به نظر می رسد.
یکی دیگر از متداول ترین ابهامات کسانی که مادرشان تحت پوشش بهزیستی است این است که “آیا وضعیت جسمانی پدر در اخذ این معافیت تاثیرگذار است؟” یعنی “اگر پدر سالم باشد باز هم می توان از معافیت ماده 6 استفاده کرد؟”
برای اخذ پاسخ سوالات خود از باران مشاوره کمک بگیرید.




تماس :0634301-0996
سلام پدر من سرطان داشت و شیمی درمانی کرده آیا شامل ماده ۶ میشود؟
سلام
باید تحت پوشش بهزیستی باشند. باید ببینید تحت پوشش بهزیستی قرار می گیرند یا خیر.
سلام سلام
من پدر معلوله جسمی و حرکتی هستش و دو پا کامل فلجه و تحت پوشش بهزیستی هم هست
برادرم طلبه هستش و 23 -24 ساله هستش و از طریق همین ماجرا خودش رو کفیل کرد و کارت پایان خدمت شون گرفته (نکته ای که هستش اینکه طلبه ها سربازی ندارند یعنی اگر هم برای معافی اقدام نمیکرد بازم سربازی رزمی اون ها رو نمی برن)
حالا من که 20 سالم هستش که و میخوام از این طریق اقدام بکنم ایا میشه ؟ میدونم که یک فرزند فقط کفیل میشه
ولی یک نکته هستش و اون هم اینکه ، برادر من متاهل شده و زن داره و خب کسی که زن داره که نمی تونه سرپرستی خانواده خودش رو هم برعهده بگیره و من میتونم سرپرست خانواده باشم ولی باید معاف باشم
خلاصه وضعیت من اینکه
پدرم معلوله – برادر کفالت گرفته از این طریق – برادرم الان متاهل شده و خب اون الان سرپرست خودش و زنشه – ایا من میتونم بعنوان سرپرست خانواده خودمون معافی بگیرم ؟
حالا با این شرایط من امکان معافی هست ؟
سلام آقا میلاد
خیر، برادر شما کفیل پدرتان هستند و ازدواج هم کرده باشند، باز کفیل محسوب می شوند.
سلام آیا به فرزندان تحت پوشش بهزیستی کسری خدمت هم تعلق میگیرد
سلام آقای صابری
خیر تعلق نمی گیرد.
سلام من سه برادر دارم که هر سه برادر من به سربازی رفتن و ازدواج کردند. سن پدر من 78 سال است و بی سواد هستند و از نظر جسمی فشار و قند خون بالایی دارند به طوری که در روز چند بار باید انسولین بزنند .مادر بنده هم همین مشکلات به مراتب بدتر رو دارند به طوری که فشار تا 22 بعضی مواقع میرسد و قند تا 500 میرسد و در روز چهار بار باید انسولین بزنند و به دلیل فراموشی امکان این که انسولین رو خودشون بزنند ندارند و البته مادر بنده مشکلات روانی هم دارند. خود من هم دانشجو کارشناسی پیوسته هستم. میخواستم ببینم امکان این که پدر و مادرم رو عضو بهزیستی بکنم و از این قانون معافیتی استفاده بکنم برای من وجود داره
سلام آقا مهدی
خیر، معافیت کفالت پدر و معافیت ماده 6 به دلیل کهولت سن پدر، شامل شما نمی شود.
سلام وقت بخیر من پدر دارم که عمل باز قلب انجام داده و دچار آریتمی شدید قلبی شده و هر دو دکتری که پدر را تحت نظر دارن گفتن شما اصلا نباید فعالیت داشته باشی و از کار افتاده شدین.تک فرزند پسر هستم و 3 خواهر دارم چگونه میتونم تحت پوشش بهزیستی قرار بگیرم و از قانون 3 خواهری استفاده کنم؟
سلام آقای شهریاری
معافیت سه خواهری فقط مختص مشمولان تحت پوشش کمیته امداد می باشد. در صورتی که پدرتان ناتوان تشخیص داده شود می توانید از معافیت کفالت پدر استفاده کنید.
سلام مادرم عضو بهزیستی هست پدرم فوت کرده و یک برادر بزرگ تر دارم که وقتی پدرم در قید حیاط بود کفالت پدرم را گرفته. ولی برادرم با ما زندگی نمی کند چند سال هست خبری ازش نداریم
ایا مادرم که عضو بهزیستی هست می تواند من را معاف کند
و این که ایا فرقی می کند کارت بهزیستی چی باشد؟؟ از نظر بیماری یا صرفا عضو بودن شرط معاف کردن است؟؟؟
از نظر بیماری باید مادر ناتوان و نیازمند به مراقبت محسوب شود. اما احتمالا به دلیل اینکه برادر شما معافیت کفالت پدر را گرفته بوده است، با درخواست شما موافقت نشود. در کل درخواست خود را ثبت کنید. امیدواریم موافقت شود.
سلام و عرض ادب احترام
مادر بنده به علت رتینو پاتی دیابتی یک چشمشون رو از دست دادن و چشم دیگشون دید بسیار کمی دارن. ایا معافیت شامل من میشه؟
سلام حجت جان
بستگی به نظر سازمان نظام وظیفه دارد.
سلام
من یه برادر دارم که معلولیت ذهنی متوسط داره و تحت پوشش بهزیستی هست.
پدرم هم سکته مغزی کردن و همچنین عمل دیسک گردن شده که مشکل حرکتی بدن و دست ها رو دارن.
آیا من میتونم از میتونم از معافیت ماده شش بهزیستی استفاده کنم…
سلام آقای خردمند
درصورتی که پدرشما ناتوان باشد می توانید از این معافیت استفاده کنید.
سلام
دارای مدرک کارشناسی ارشدم برادرم تحت پوشش بهزیستیه
غیبت هم ندارم
میتونم از این نوع معافیت استفاده کنم؟
سلام عرفان عزیز
صرفا اینکه یک برادرتان تحت پوشش بهزیستی باشند، دلیل بر معافیت نمی شود.
سلام خسته نباشید
داداشم سال 82 تونست از طریق بهزیستی کفالت مادرم رو بگیره
خاستم بپرسم من دوماه دیگ وقت دارم ایا میتونم کفالت پدر از طریق بهزیستی بگیرم یا فقط یک نفر میتونه
سلام علی آقا
شما دیگر نمی توانید از این معافیت بهره مند شوید.
سلام
من یه برادر دارم که درحال خدمته واز من کوچیک تره
پدرم هم پارکینسون پیشرفته داره
آیا میتونم از ماده 6 بهزیستی استفاده کنم
سلام حسین آقا
اگر ایشان تحت پوشش بهزیستی باشند می توانید.
سلام خسته نباشید من پدرم دارای معلولیلت جسمی حرکتی هستش و داخل کارت معلولیت بهزیستی هم شدید ثبت شده وتک فرزند پسر هم هستم آیا میتونم از ماده ۶ استفاده کنم برای معافیت؟
سلام حسین آقا
بله، در صورتی که نوع معلولیت شدید تشخیص داده شود، می توانید برای دریافت معافیت درخواست دهید.
سلام خسته نباشید من برادرم از طریق معلولیت پدرم معاف شده
میخواستم بدونم الان که ازدواج کرده من میتونم معاف بشم ؟
سلام جواد جان
خیر ایشان کفالت پدر را گرفته اند و شما شانس این معافیت را ندارید
سلام
خسته نباشید .
من یک خواهر دارم که معولیت بسیار شدید دارد و همچنین مادرم نیز تحت پوشش بهزیستی است آیا می توانم از این نوع معافیت استفاده کنم و سن تاثیری بر روی این نوع معافیت دارد یا خیر
سلام محمد
بله می توانید برای ماده 6 اقدام کنید. با خطوط مشاوره تماس بگیرید تا شرایط شما بیشتر بررسی شود.
سلام خسته نباشید
خواهرم مطلقه و تحت نظر بهزیستی هستش و یک برادر بزرگم دارم ایا میتونم کفالت از طریق بهزیستی بگیرم؟
سلام
خیر شما نمی توانید کفالت ایشان را بر عهده بگیرید.
سلام پدر من 65 سالشه و یک چشم نابینا دارند. تحت پوشش بهزیستی هم هستند.آیا من میتونم برای معافیت اقدام کنم ؟ غیبت هم ندارم
سلام آقا مهدی
شما باید به خدمت اعزام شوید، در حین خدمت برای رسیدگی مجدد درخواست خود را ارائه دهید.
ممنون از جوابتون
یعنی الان اقدام کنم امیدی نیست؟ ولی اگر بعد از اعزام اقدام کنم شدنیه ؟
با مرکز مشاوره تماس بگیرید تا بهتر توجیه شوید.